Droga.pdf

Droga

Najdawniejszymi drogami były ścieżki wydeptane przez zwierzęta. Z czasem utrwaliły się

naturalne szlaki handlowe (np. prehistoryczne drogi bursztynu w Europie, czy szlak solny

nad którym ponoć leżą Słomniki). Były to drogi naturalne - ingerencja człowieka

ograniczała się do ich oczyszczania czy wytyczania (znakowania), oraz w wyjątkowych

przypadkach - ułatwiania przepraw przez większe rzeki ( mosty ) czy inne przeszkody.

Już w III tysiącleciu p.n.e. budowano wprawdzie sztuczne drogi, ale tylko lokalnie i o

specyficznym charakterze, np. w Egipcie drogi kultowe łączące kompleksy piramid z tzw.

świątyniami dolnymi.

Odkryto również częściowo brukowane drogi łączące ważniejsze miasta Krety, których

początki sięgają być może okresu 2500 lat p.n.e. Z około 2000 lat p.n.e. pochodzą ślady

drogi zbudowanej z kamienia na greckiej wyspie Skyros.

Dopiero rozpowszechnienie pojazdów kołowych narodziło potrzebę budowy dróg o

sztucznie utwardzonej nawierzchni tam, gdzie ruch kołowy był nasilony. Pierwszymi

drogami brukowanymi były główne ulice większych miast Azji Przedniej. Były to tzw.

drogi procesyjne, którym podczas świąt religijnych przewożono uroczyście na wozach

posągi bogów. Drogi te miały koleiny mające po 7 - 10 cm głębokości i 20 - 22 cm

szerokości, o stałym rozstawie wahającym się od 138 do 144 cm. Świadczy to o lokalnej

normalizacji rozstawu kół wozów.

Grecy mieli tzw. drogi koleinowe. Umocnione kamieniem, bądź wyżłobione w skale dwie

koleiny, które ułatwiały poruszanie się kołom rydwanów. W niektórych miejscach drogi

koleinowe miały specjalne mijanki, gdzieniegdzie także bocznice, a nawet rodzaj

zwrotnic. Wynikało by z tego, że prapoczątków kolei należy szukać wcześniej niż podają

źródła. Problemem na takich drogach było "czołowe" spotkanie dwóch pojazdów.

Wówczas słabszy lub mniej ważny musiał się cofać do najbliższej mijanki, lub przestawiać

swój pojazd na pobocze. Pewnie przy takiej okazji niejeden raz dochodziło do sporów,

przepychanek a nawet walki.

Asyria posiadała już w VIII wieku p.n.e. dobrze zorganizowaną sieć drogową zaopatrzoną

w drogowskazy ( ! ), strażnice oraz studnie. Królowie asyryjscy wydawali pierwsze

przepisy drogowe, m.in. dotyczące parkowania pojazdów. Na drogach asyryjskich działała

poczta królewska. Podobną sieć drogową, służącą bardziej sprawnemu zarządzaniu

rozległym państwem niż ruchowi kołowemu, posiadało również imperium perskie.

Wszystkie te drogi miały jednak z reguły nawierzchnię naturalną, brukowano je tylko na

niewielu krótkich odcinkach w pobliżu większych miast.

Dopiero Rzymianie zaczęli budować drogi brukowane na całej długości. Pierwszą drogą

rzymską łączącą Rzym z Kapuą ( Via Appia ) zbudował w 312 roku p.n.e. Appius Klaudiusz.

W ciągu następnych stuleci sieć dróg rzymskich pokryła nie tylko Italię, ale i podbite

prowincje, osiągając w okresie cesarstwa łączną długość około 80 tysięcy kilometrów dróg

brukowanych (z czego tylko 14 tysięcy km w Italii), a wraz z drogami pomocniczymi

około 300 tysięcy kilometrów.

Droga rzymska była wytyczana możliwie prosto i ponad terenem. Była to masywna

konstrukcja złożona z kilku warstw kamieni i żwiru połączonych zaprawą wapienną, na

głębokim fundamencie (łącznie ponad metr grubości). Często wzmacniano ją naturalnym

betonem , niekiedy nawet roztopionym ołowiem.

Po upadku imperium rzymskiego nastąpiła dewastacja i stopniowa zagłada dróg. W

średniowieczu i później aż do XVIII wieku drogi europejskie były znowu naturalnymi

szlakami, okresami niezdatnymi do użytku. Jedynie w okolicach bagnistych stosowano

nawierzchnię z drewnianych dyli.

Tymczasem w XIV - XV wieku znakomitą sieć drogową o długości około 10 tysięcy

kilometrów zbudowali w Ameryce Południowej Inkowie. Staranność wykonania i duże

użycie bruku dziwi tym bardziej, że Inkowie nie używali pojazdów.

Dopiero około 1775 roku we Francji zaczęto budować drogi bite (których nawierzchnię z

tłucznia kamiennego ubijano za pomocą ciężkich walców drogowych). W Polsce pierwsza

droga bita (Warszawa - Brześć nad Bugiem) powstała w latach 1821 - 1823.

W 1835 roku, we Francji, po raz pierwszy zastosowano nawierzchnie asfaltowe, a około

1850 roku w Austrii nawierzchnie betonowe. Około 1885 roku wprowadzono kostkę

brukową.

W 1924 roku we Włoszech powstała droga nowego typu, przystosowana do

zmotoryzowanego ruchu kołowego - autostrada.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: