Waga.pdf

Waga

Waga - przyrząd do mierzenia ciężaru lub masy, oparty na zasadzie dźwigni lub

odkształcenia sprężyny. Wydaje sie, że przyczyną pojawienia się wagi było rozpoczęcie

posługiwania się kruszcami szlachetnymi, wymagające dużej dokładności w określaniu ich

ilości (monety pojawiły się w VII wieku przedtem odważano srebro lub złoto). Stopniowo

zalety wagi - szybkość pomiaru przy dobrej dokładności - rozszerzyły jej popularność.

Pierwsza waga pojawia się u Egipcjan przed 5 - 7 tysięcy lat. Była to waga dwuramienna

z talerzami (szalkami), zwieszającymi się u jej końców. Dźwignia jej opierała się na

stojaku. Jako ciężarki służyły kamienie (najczęściej granitowe), często rzeźbione w

kształcie popiersi zwierząt.

Rzymianie stworzyli nowy typ wagi, zwanej od nich wagą rzymską lub bezmianem.

Zamiast talerzyka z ciężarkiem był tu jeden tylko ciężarek przesuwany wzdłuż ramienia,

które można wycechować, rytując na nim odpowiednie wartości liczbowe. Umiejętność

ważenia bardzo ciężkich przedmiotów stawała się coraz potrzebniejsza. Bardzo kłopotliwe

było np. ważenie wozów na bezmianie, umocowanych łańcuchami i podnoszonych w

górę.

Pierwszą wagę do wozów wykonał w 1718 roku J. Leupold w Lipsku. Waga do wozów

niewiele różniąca się od nowoczesnej to dzieło J. Wyatta (1741 rok).

Dzisiejsze wagi do pojazdów ważą nawet wagony kolejowe i mają długość

platformy do 30 metrów. Waga dziesiętna ma mechanizm będący kombinacją

dźwigni nierównoramiennych. Ciężar odważników może być 10 lub 100 razy

mniejszy niż ważonego przedmiotu. Najczęściej wykorzystywany obecnie system

był wynaleziony przez A. Quintenza (1821 rok), potem ulepszony przez

Francuzów Rollego i Schwilguego.

O wagach sprężynowych wspomina się już na początku XVII wieku.

Wypróbowywano różne formy sprężyn , ale śrubowa okazała się najlepsza.

Przykładem dość złożonej wagi sprężynowej może być waga do paczek

pocztowych z kołową podziałką i obracającą się wskazówką. Na początku XIX

wieku powstały wagi sklepowe z talerzami ponad systemem dźwigni, stanowiącym

rozwinięcie systemu wynalezionego w 1669 roku przez G. de Robervala. Za twórcę wagi

laboratoryjnej o nożowym podparciu belki uchodzi J. Black. Współczesne wagi

laboratoryjne ważą 1 kilogram z dokładnością niekiedy do 1/100 000 gramów.