Chf24.doc

(151 KB) Pobierz
RADZION DOROTA

Zakład Chemii Fizycznej

Laboratorium Studenckie

 

 

 

 

 

ĆWICZENIE nr 24

 

 

 

 

 

 

TEMAT:

WYZNACZANIE POWIERZCHNI WŁAŚCIWEJ

WĘGLA AKTYWNEGO.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    

    Aleksander Skrzypczak

       Jacek Zdyb       

Inżynieria chemiczna

    Grupa III Rok II

 

 

Wstęp

 

 

Zjawisko występujące na granicy dwóch faz , polegające na powstawaniu różnic pomiędzy przeciętnym składem wnętrza faz , a składem warstw przylegających do powierzchni rozdziału , nazywamy adsorpcją. Zachodzi ono prawie zawsze w przypadku zetknięcia się gazów lub cieczy (adsorbat) z fazą stałą. W wyniku procesu adsorpcji cząsteczki adsorbentu na powierzchni ciała stałego zwanego adsorbentem tracą swobodę ruchu. W zależności od sił działających na cząsteczki fazy ciekłej lub gazowej w warstwie przylegającej do adsorbentu , adsorpcja może mieć charakter fizyczny lub chemiczny.

            Cząsteczki i atomy mogą przyłączać się do powierzchni na dwa sposoby. W procesie fizysorpcji (adsorpcji fizycznej) pomiędzy adsorbatem i adsorbentem istnieją oddziaływania van der Waalsa (np. siły dyspersyjne lub oddziaływania dipolowe). Siły van der Waalsa mają długi zasięg, lecz są słabe, zatem energia uwolniona w trakcie fizysorpcji cząsteczki jest tego samego rzędu, co entalpia kondensacji. Taka niewielka ilość energii może być z łatwością pochłonięta przez drgania sieciowe i ulec dysypacji

w postaci ruchów termicznych, przeto cząsteczka, skacząc po powierzchni, stopniowo wytraca swą energię, by w końcu ulec adsorpcji w procesie zwanym akomodacją.

    

         Entalpię adsorpcji fizycznej można wyznaczyć, mierząc wzrost temperatury próbki o znanej pojemności cieplnej. Typowe jej wartości wynoszą około 20 kJ mol-1 . Tak niewielka zmiana entalpii najczęściej nie wystarcza do zerwania wiązania, zatem zaadsorbowana fizycznie cząsteczka zachowuje swą tożsamość, choć obecność powierzchni może powodować jej odkształcenie.

 

          W procesie chemisorpcji (adsorpcji chemicznej) cząsteczki (lub atomy) łączą się z powierzchnią, tworząc wiązania chemiczne (najczęściej kowalencyjne), dążąc przy tym do największej liczby koordynacyjnej na powierzchni. Entalpia chemisorpcji jest dużo większa niż fizysorpcji. a typowe jej wartości wynoszą około 200 k] • mol-1 . Również odległość pomiędzy powierzchnią i najbliższymi atomami adsorbatu jest zazwyczaj mniejsza w przypadku chemisorpcji niż adsorpcji fizycznej.

Zaadsorbowana chemicznie cząsteczka może ulec rozpadowi w wyniku działania niewysyconych walencyjnie atomów powierzchniowych. Fragmentacja cząsteczek na powierzchni pod wpływem chemisorpcji jest jedną z przyczyn tego, że powierzchnie ciał stałych katalizują reakcje chemiczne.

Z wyjątkiem szczególnych przypadków, chemisorpcja jest procesem egzotermicznym. Podstawowym testem umożliwiającym rozróżnienie chemisorpcji od fizysorpcji był niegdyś pomiar entalpii adsorpcji. Wartości powyżej —25 kJ • mol-1 przypisywano adsorpcji fizycznej, a poniżej ok. —40 kJ mol-1 — adsorpcji chemicznej. Takie kryterium nie stanowi jednak żadnego dowodu i obecnie w tym celu raczej stosuje się metody spektroskopowe.

 

Według modelu adsorpcji Langmuira szybkość procesu adsorpcji można wyrazić następująco

 

                 (1)

 

a szybkość desorpcji

 

                                                (2)

 

Z równania (1) wynika , że szybkość adsorpcji zależy od niepokrytej (wolnej) powierzchni (1-Q) i od ciśnienia gazu p (lub stężenia). W stanie równowagi następuje zrównanie się szybkości va = vd , czyli że

                       (3)

 

a stąd po przekształceniu

                                           (4)

 

gdzie K = ka/kd jest określany jako współczynnik adsorpcji.

 

Wyrażenie (4) jest równaniem izotermy adsorpcji Langmuira. W przypadku adsorpcji z roztworu równanie izotermy Langmuira przyjmuje postać:

 

                                  (5)

 

Równanie izotermy adsorpcji Langmuira można sprowadzić do postaci liniowej

 

                                       (6)

 

Jeżeli stopień pokrycia wyrazimy ilością moli adsorbatu odniesioną do 1 g adsorbentu

 

                                         (7)

to równanie izotermy adsorpcji przyjmie postać

 

               (8)

 

 

lub po przekształceniu

            (9)

 

Zależność (9) jest równaniem prostej o parametrach  1/nw,maks  i  1/(nw,maksK). Za pomocą tego równania można wyznaczyć stałe   K   i   nw,maks   ze współczynnika kierunkowego prostej 1/nw,maks  i z rzędnej  1/(nw,maksK). Znając wartość  nw,maks  możemy wyliczyć powierzchnię właściwą przypadającą na określoną ilość adsorbenta A , jeżeli znana jest powierzchnia S zajmowana przez cząsteczką w monowarstwie

 

      (10)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Opracowanie wyników  

 

 

1. Zestawienie danych uzyskanych w trakcie wykonywania doświadczenia  :

 

L.P.

Stężenie początkowe 50 cm3 kw. octowego przed adsorpcją [mol/dm3]

Objętość 0,1 molowego roztworu  NaOH zużytego do miareczkowania  [cm3]

Objętość 0,1 molowego roztworu  NaOH zużytego do miareczkowania  [dm3]

1.

0,15

28

0,028

2.

0,12

21,6

0,0216

3.

0,09

18,8

0,0188

4.

0,06

12,4

0,0124

5.

0,03

6,1

0,0061

6.

0,015

2,8

0,0028

 

 

- Przykładowe obliczenia :

 

 

 

   Obliczanie liczby moli kwasu octowego zawartych w 50 cm3 (0,05 dm3 )  roztworu przed adsorpcją :

 

n1 = ckw. octowego · Vkw. octowego

 

 

 

  Obliczanie liczby moli kwasu octowego zawartych w 50 cm3 roztworu po adsorpcji  :

       

     ( K – współczynnik zależny od objętości próbki pobranej do miareczkowania , dla pierwszych       

         dwóch próbek K=2,5 a dla pozostałych czterech K=2 ) .

 

n2 = cNaOH VNaOH·K

 

 

 

  Obliczanie stężenia równowagowego kwasu octowego :

 

                                              

 

Obliczanie całkowitej ilości moli kwasu octowego, która uległa zaadsorbowaniu :

 

n = n1 – n2

0,0075 – 0,007 = 0,0005 [mol]

  Obliczanie ilości moli kwasu octowego, która została zaadsorbowana na 1g węgla aktywnego :

 

 

 

 

2. Zestawienie uzyskanych wyników z obliczeń : 

 

 

Ilość moli kwasu octowego w 50 cm3 roztworu przed adsorpcją n1[mol]

Ilość gramów użytego węgla aktywnego  m[g]

Ilość moli kwasu octowego w 50 cm3 roztworu po adsorpcji n2[mol]

Stężenie równowagowe kwasu octowego 

c[mol/dm3]

Całkowita ilość moli kwasu octowego która uległa zaadsorbowaniu n=n1-n2[mol]

Ilość moli kwasu octowego która została zaadsorbowana na 1g węgla  aktywnego nw=n/m[mol/g]

0,0075

1,0159

0,007

0,14

...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin