Programowanie_0BA6.pdf

AUTOMATYKA I MECHATRONIKA

Programowanie

sterownika Siemens

Logo! (1)

Podstawowe wiadomości na

temat Logo! w wersji 0BA6

Moim zdaniem trudno nazwać Siemens Logo!

tylko sterownikiem przemysłowym, ponieważ

jego zastosowania wykraczają daleko poza ramy

aplikacji w przemyśle. Montowany na szynie

TH35 Logo! Basic, z wyświetlaczem lub bez

niego, może pełnić rolę inteligentnego sterownika

oświetlenia, napędu rolet czy drzwi, dozownika

pokarmu dla rybek itd. Oprócz tego nadaje

się do aplikacji profesjonalnych. Na przykład

sterowniki połączone interfejsem AS-i mogą służyć

do celów rozproszonej obsługi maszyn i procesów

przemysłowych. Ograniczeniem jest jedynie

wyobraźnia.

Jak większość gotowych rozwiązań tego typu, tak i zastosowanie ste-

rowników Logo! skraca czas od idei do realizacji. Nowe Logo! w wersji 6

(0BA6) ma nowe funkcje i dzięki temu jest jeszcze doskonalsze. Dodat-

kowo pojawiły się nowe akcesoria, dzięki czemu naprawdę jest w czym

wybierać. Aby rozpocząć przygodę z Logo! potrzebne jest trochę wiedzy,

aby nie dołączyć do grona tych osób, które później oferują na serwisach

aukcyjnych sterowniki po z konieczności obniżonej cenie, ponieważ „ku-

piłem nie to, co chciałem”...

cyfrowe. Pomiędzy sterownikami jest jeszcze jedna ważna różnica, która

może mieć znaczenie dla niektórych aplikacji.

Logo! to nazwa rodzony sterowników, która zawsze taka sama dla

wszystkich modeli, niezależnie od typu. Po niej jest umieszczana cyfra,

która oznacza wartość napięcia zasilania. Na przykład „ Logo! 230RC ”

oznacza sterownik zasilany napięciem 230 V, w tym przypadku AC lub

DC. Po liczbie są umieszczane litery, które oznaczają:

– „R” wyjścia przekaźnikowe (jej brak to wyjścia półprzewodnikowe),

– „C” wbudowany zegar czasu rzeczywistego,

– „o” wariant bez klawiatury i wyświetlacza.

Brak liter oznacza brak podanych wyżej opcji, a więc – sterownik

z wyświetlaczem i klawiaturą, ale z wyjściami półprzewodnikowymi

i bez zegara czasu rzeczywistego. Natomiast sterownik o typu „ 24RCo ”

ma wyjścia przekaźnikowe, wbudowany zegar czasu rzeczywistego lecz

nie ma wyświetlacza i klawiatury.

Wprawny użytkownik poradzi sobie jeszcze inaczej. Na przykład, je-

śli sterownik zostanie ułożony w naturalny sposób, to znaczy napisy będą

ułożone poziomo, wejścia umieszczone na górze a wyjścia na dole, to na-

pięcie zasilania jest doprowadzone do zacisków w lewym, górnym rogu

sterownika. Jeśli jest on zasilany napięciem przemiennym, to na obudo-

wie sterownika, nad zaciskami będą umieszczone oznaczenia „ L1 ” i „ N ”

(230 VAC/DC) lub „ P1 ” i „ P2 ” (24 VDC). W przeciwnym wypadku będą

tam oznaczenia „ L+ ” (biegun dodatni) i „ M ” (masa).

Jeśli i to będzie za mało, to na obudowie można też znaleźć kod typu

(np. Logo! 24RC jest oznaczony jako 6ED1 052-1HB00-0BA6 ).

Odmian sterowników nie ma aż tak wiele, aby orientacja była moc-

no utrudniona. Na pewno będzie w niej pomocno tabela 1 , w której wy-

Logo! Logo! nierówny

Poszczególne typy sterowników Logo! niewiele różnią się wyglądem.

Tak naprawdę, to na pierwszy rzut oka można zobaczyć różnicę tylko po-

między modelami z wyświetlaczem lub bez niego. Osoby wprawione dopa-

trzą się niewielkich różnic w oznaczeniach, ale jak ma sobie poradzić laik?

Wyróżnikiem typu sterownika jest jego oznaczenie na obudowie. Wy-

starczy zwrócić uwagę na nazwę. Na przykład „ Logo! 24RC ” to sterownik

zasilany napięciem stałym lub przemiennym o wartości 24 V, mający 8

wejść i 4 wyjścia przekaźnikowe. Inne oznaczenie „ Logo! 24 ” informu-

je użytkownika, że ma do czynienia z wariantem zasilanym napięciem

stałym 24 V, podobnie jak poprzednio – mającym 8 wejść i 4 wyjścia, ale

tym razem są to wyjścia półprzewodnikowe, o dopuszczalnym prądzie

obciążenia do 0,3 A. Takimi wyjściami można sterować przekaźnik, ale

nie da się np. załączyć żarówki 230 V AC. Przypadkiem stało się też tak, że

sterowniki użyte do porównania różnią się nie tylko rodzajem wyjść, ale

również wejściami. Owszem, oba mają po 8 wejść, jednak w Logo! 24 czte-

ry z nich mogą pracować w trybie cyfrowym albo analogowym i posłużyć

do pomiaru napięcia (0...10 V), natomiast w Logo! 24RC są tylko wejścia

124

ELEKTRONIKA PRAKTYCZNA 4/2011

Podstawowe wiadomości na temat Logo! w wersji 0BA6

mieniono sterowniki Logo! dostępne w ofercie Siemensa oraz tabela 2 ,

w której podano ich kody. Ponadto, oferta Logo! jest dobrze przemyślana,

można powiedzieć – logiczna. Jeśli dla przykładu sterownik jest zasilany

prądem przemiennym, to nie ma wejść analogowych. Powód jest bardzo

prosty – nie ma masy, która mogłaby posłużyć jako poziom odniesienia do

pomiaru napięcia. Prawda, że łatwo domyślić się? Owszem, takie Logo!

można zasilić również napięciem stałym, ale to nie spowoduje, że nagle

w sposób magiczny jego wejścia będą mogły posłużyć do pomiaru napię-

cia. I dlatego jeśli aplikacja wymaga użycia sterownika mierzącego stałe

napięcie wejściowe, to należy posłużyć się Logo! zasilanym napięciem

stałym 12 lub 24 V.

Akcesoria dodatkowe

Logo! Basic w wersji 6 ma 3 złącza:

– umieszczone na panelu czołowym złącze programatora,

– złącze panelu operatorskiego po lewej stronie,

– złącze modułów rozszerzeń po prawej stronie.

Nowością jest panel operatorski dostępny jako akcesorium dodatko-

we ( fotogra ﬁ a 1 ). Dzięki niemu można elementy użytkowe menu użyt-

Fotogra ﬁ a 1. Panel operatorski Logo! TD (10 klawiszy, 4 linie

×12 lub 16 znaków, zależnie od wybranego zestawu znaków)

kownika można umieścić w dogodnym miejscu, wyświetlić komunikaty,

bargrafy, zmieniać kodowanie wyświetlanych znaków. Komunikaty mogą

migać, można je wyświetlać zarówno na panelu, jak i na wyświetlaczu sa-

mego sterownika. Kon ﬁ gurowanie wyświetlania może być wykonywane

za pomocą programu Logo! Soft Comfort oraz w ograniczonym stopniu za

pomocą klawiatury.

Akcesoria dodatkowe dołącza się po prawej stronie sterownika,

umieszczając moduły obok sterownika na szynie TH35. Dostępne są mo-

duły rozszerzeń z dodatkowymi wyjściami, wejściami, wejściami ana-

logowymi do dołączenia czujników oraz sygnałów prądowych i napię-

ciowych, wejściami szybkiego zliczania, zasilacze Logo! Power, moduły

pamięci, moduły do przenoszenia oraz archiwizacji programów, moduły

zasilania bateryjnego pozwalające na 4-letnią, bezprzerwową pracę zega-

Tabela 1. Typy sterowników Logo! wersja 6

Logo!

12/24RC

Logo!

12/24RCo

Logo! 230RC

Logo!

230RCo

Typ modułu

Parametr

Logo! 24

Logo! 24o

Logo! 24RC

Logo! 24RCo

Liczba wejść

(w tym wejść

analogowych)

8 (4)

8 (0)

Napięcie

zasilania

115 lub

240 VAC/DC

12 lub 24 V

24 VDC

24 VAC/DC

Liczba wyjść

przekaź-

nikowych/

liczba wyjść

półprzewod-

nikowych

4/0

0/4

4/0

REKLAMA

10 A przy

obc. rezy-

stancyjnym

3 A przy

obc. induk-

cyjnym

10 A przy

obc. rezy-

stancyjnym

3 A przy

obc. induk-

cyjnym

10 A przy

obc. rezy-

stancyjnym

3 A przy

obc. induk-

cyjnym

Prąd

obciążenia

pojedynczego

wyjścia

0,3 A

2 Hz przy

obc. rezy-

stancyjnym

0,5 Hz przy

obc. induk-

cyjnym

2 Hz przy

obc. rezy-

stancyjnym

0,5 Hz przy

obc. induk-

cyjnym

2 Hz przy

obc. rezy-

stancyjnym

0,5 Hz przy

obc. induk-

cyjnym

Częstotliwość

przełączania

10 Hz

1,7…4,6 W

przy

115 VAC

3,6…6,0 W

przy

240 VAC

1,1…2,9 W

przy

115 VDC

1,4…3,6 W

przy

240 VDC

0,7…2,1

W przy 12 V

1,0…2,4

W przy 24 V

Pobór mocy

ze źródła

zasilania

0,7…1,3 W

1,0…1,8 W

1,1…3,1 W

1,0…2,4 W

Szybkość

pracy

0,1 ms/funkcję

Tabela 2. Kody typów sterowników Siemens

Logo! 24

6ED1 052-1CC00-0BA6

Logo! 24o

6ED1 052-2CC00-0BA6

Logo! 12/24RC

6ED1 052-1MD00-0BA6

Logo! 12/24RCo

6ED1 052-2MD00-0BA6

Logo! 24RC (AC/DC)

6ED1 052-1HB00-0BA6

Logo! 230RC

6ED1 052-2HB00-0BA6

Logo! 230RCo

6ED1 052-2FB00-0BA6

Logo! TD

6ED1 055-4MH00-0BA6

125

ELEKTRONIKA PRAKTYCZNA 4/2011

AUTOMATYKA I MECHATRONIKA

Aby wyświetlić informację o dostępnej pamięci, należy wykonać

następujące czynności:

– Przełączyć Logo! w tryb programowania.

– Umieścić kursor w pozycji „Edit” i nacisnąć OK.

– Umieścić kursor w pozycji „Memory” i nacisnąć OK.

Na ekranie Logo! pojawi się komunikat „Free Memory” zawierający

informację o zajętości pamięci programu, liczbie używanych

bloków oraz podtrzymywanych zmiennych.

do programowania był oferowany w cenie zbliżonej do ceny sterownika

PLC, chociaż jest znacznie mniej skomplikowany.

Moduły Logo! są w stanie obsłużyć maksymalnie 24 wejścia cyfrowe,

8 analogowych, 16 wyjść cyfrowych i dwa wyjścia analogowe. Możliwe

kon ﬁ guracje modułów zawierające maksymalną liczbę wejść i wyjść po-

kazano na rysunku 4 . Dwa moduły DM8 można zastąpić pojedynczym

modułem DM16 (dwa DM8 12/24R mogą być zastąpione przez DM16 24R

tylko w przypadku zasilania napięciem 24 VDC, natomiast dwa DM8 24R

mogą być zastąpione przez DM16 24R tylko w przypadku zasilania na-

pięciem stałym i programowania w logice dodatniej). W celu uzyskania

optymalnych parametrów komunikacji, producent zaleca, aby w pierw-

szej kolejności (najbliżej prawej strony Logo!) były instalowane moduły

wejść binarnych, a dopiero później analogowe. Wyjątkiem jest specjalna

funkcja PI: wejście analogowe podające sygnał PV powinno znajdować się

w module Logo! Basic lub w module wejść analogowych bezpośrednio do

niego przyłączonym.

Uwaga: moduły wejść binarnych wolno podłączać tylko do jednostek

o tej samej klasie napięciowej. Moduły analogowe i komunikacyjne moż-

na dołączać do innych jednostek, niezależnie od ich klasy napięciowej.

Fotogra ﬁ a 2. Zawartość zestawu startowego Logo! News Box

12/24RC

ra RTC. Dostępność tylu rozszerzeń daje gwarancję, że jeśli w aplikacji

zabraknie zasobów, to zawsze można dołączyć zewnętrzny moduł i pora-

dzić sobie z brakiem wejść czy wyjść. Szczegółowe informacje są dostęp-

ne na stronie internetowej producenta oraz w podręczniku użytkownika.

Za pomocą oprogramowania Logo! Soft Comfort można również skon-

ﬁ gurować sterownik do współpracy z interfejsem modemowym. Moduły

Logo! z serii 0BA6 są przystosowane do współpracy z modemami Insys

Modem 336-4-1 oraz Insys Modem 56K small INT2.0. Zgodnie z podręcz-

nikiem, Logo! mogą współpracować również z innymi modemami pod

warunkiem zasilenia styku 1 gniazda komunikacyjnego prądem o natę-

żeniu 5 mA.

W najbliższej przyszłości producent zapowiada również dostępność

modułów AM2 AQ z wyjściami analogowymi 0/4...20 mA.

Programowanie

Do tworzenia oprogramowania służy Logo! Soft Comfort dostarczany

wraz z zestawem startowym lub dostępny jako akcesorium dodatkowe

( rysunek 5 ). Program bez problemu działa pod różnymi wersjami Win-

dows. Ja używam go pod kontrolą Windows 7 64-bit, gdzie sprawuje się

bez zarzutu.

Logo! Soft Comfort umożliwia wygodną edycję programu w postaci

schematu funkcjonalnego lub tzw. drabinki. Jest on wyposażony w rozbu-

dowany system pomocy. Oprócz samej edycji programu i wykonywania

wydruków dla potrzeb dokumentacji, możliwa jest symulacja programu

przed przesłaniem go do pamięci sterownika i monitorowanie sterownika

podczas pracy.

W przypadku Logo! programowanie polega na narysowaniu i wpro-

wadzeniu do jego pamięci programu obwodu elektrycznego w postaci

drabinki ( ladder ) lub typowego schematu połączeń bloków funkcyjnych.

Schemat może zawierać maksymalnie 200 bloków funkcjonalnych (funk-

cji), co jest całkiem sporo. Edytor jest dopracowany i starannie wykonany.

Dzięki temu umożliwia narysowanie estetycznego, czytelnego schematu,

w którym poszczególne linie połączeniowe i kropki oznaczające ich zwar-

cia leżą tam, gdzie powinny i nie nakładają się na siebie. A jeśli gąszcz

połączeń stanie się nie do zniesienia, to edytor umożliwia zastąpienie linii

połączeniowej czymś w rodzaju portu połączeniowego, znanego z progra-

mów EDA i innych do rysowania schematów.

Ważne, że program dla sterownika może być zabezpieczony hasłem.

Dzięki temu Logo! zapewnia minimum ochrony własności intelektualnej,

co nie jest bez znaczenia.

Siemens zaleca, aby rysować schemat od wyjścia do wejścia, ale

moim zdaniem nie ma to większego znaczenia, a niektóre schematy wręcz

łatwiej rysuje się od wejścia do wyjścia.

Schemat elektryczny dla Logo! rysuje się łącząc bloki i konektory.

Pojęcie „konektor” odnosi się do wszystkich połączeń i stanów w urzą-

dzeniu. Stan logiczny wejścia oznacza się jako „0” (brak napięcia) lub „1”

(wejście zasilone napięciem o wymaganej wartości). Dla ułatwienia ko-

nektory oznaczono jako „hi” (poziom wysoki), „lo” (poziom niski) oraz „x”

(nieużywany). Nieużywanym konektorom automatycznie jest nadawany

taki stan logiczny, który zapewnia prawidłowe funkcjonowanie bloku.

Jak zacząć?

Naukę programowania Logo! najlepiej rozpocząć od zakupu tzw. ze-

stawu startowego. Zawiera on podręcznik w języku angielskim lub nie-

mieckim (zależnie od wybranej wersji), podręcznik w języku polskim,

kabel-adapter USB do programowania sterownika, płytę z dokumentacją

i przykładami programów, płytę z programem Logo! Soft Comfort oraz

wkrętak pasujący do śrub terminali zaciskowych. Wszystko jest zamknię-

te w solidnej, plastykowej „walizeczce”, której świetnie nadaje się przeno-

szenia narzędzi, materiałów, kabli itd. W ofercie producenta są dostępne

również zestawy z panelem operatorskim Logo! TD , ale ten można rów-

nież dokupić później.

Zestaw startowy jest niewiele droższy od samego sterownika. Cieszy

fakt, że ﬁ rma Siemens ułatwia start i nie oferuje oprogramowania oraz

kabla do transmisji programu po cenie wyższej, niż sam sterownik, co by-

wało dosyć częstą praktyką u niektórych producentów. Nierzadko kabel

Fotogra ﬁ a 3. Sterownik Logo! 24RC i zasilacz Logo! Power

zamontowane na wspólnej szynie TH35

126

ELEKTRONIKA PRAKTYCZNA 4/2011

Podstawowe wiadomości na temat Logo! w wersji 0BA6

Bloki to funkcje używane w celu określenia sposobu konwersji sy-

gnału wejściowego na wyjściowy. Blokami są funktory logiczne (AND,

NAND, OR, NOR, XOR itd.), przerzutniki, liczniki, rejestry oraz inne,

bardziej rozbudowane funkcje. Omówimy je sobie na przykładach, przy

okazji prezentacji programów użytkowych.

Jak wspomniano, pojedynczy schemat może zawierać do 200 bloków,

ale pod warunkiem, że rozmiar otrzymanego w wyniku ich umieszczenia

na schemacie programu wynikowego nie przekroczy wielkości pamięci

wyrażonej w bajtach. Oprócz samych funkcji, w pamięci przechowywa-

ne są również robocze wartości programu (np. stan licznika godzin) oraz

dane bloków pod warunkiem, że została uaktywniona opcja podtrzyma-

nia pamięci. W Logo! dostępne są następujące zasoby:

– pamięć programu: 3800 bajtów,

– maksymalna liczba bloków: 200,

– maksymalna liczba podtrzymywanych zmiennych: 250.

Umieszczenie bloku na schemacie powoduje automatyczne nadanie

mu numeru porządkowego. Numeracja ułatwia orientację oraz wyszuki-

wanie błędów.

Niemal każdy blok można dołączyć do wejścia bieżącego (wskazane-

go) posługując się jego numerem. Dzięki temu można w programie wyko-

rzystywać wyniki działania bloków pośrednich (zostanie to wyjaśnione

dalej). Maksymalnie 100 blokom można nadać nazwy składające się z co

najwyżej 8 liter. Dzięki takiemu zabiegowi ułatwia się użytkownikowi

orientację oraz mody ﬁ kację odpowiednich parametrów za pomocą kla-

wiatury sterownika.

Podsumowanie

W tej części artykułu zaprezentowałem podstawowe informacje nt.

sterowników Logo! w wersji 0BA6. W kolejnych numerach Elektroniki

Praktycznej zademonstruję przykładowe programy użytkowe oraz omó-

wię ich działanie i podejmiemy próby ich symulacji na komputerze PC.

Jacek Bogusz, EP

Rysunek 4. Dostępne, maksymalne kon ﬁ guracje modułów

dołączonych do Logo! Uwaga! W dowolnej kon ﬁ guracji system

można rozszerzyć o 2 wyjścia analogowe (moduł), a) Logo! Basic

z 4 modułami wejść binarnych i 2 wejść analogowych, b) Logo!

Basic z 4 modułami wejść binarnych i 3 wejść analogowych,

c) Logo! Basic z 4 modułami wejść binarnych i 4 wejść

analogowych

ElektronikaB2B

Portal branżowy dla elektroników

Rysunek 5. Ekran roboczy środowiska Logo! Soft Comfort

podczas edycji schematu

127

ELEKTRONIKA PRAKTYCZNA 4/2011

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: