System operacyjny UNIX.pdf

System operacyjny UNIX

Prof. dr hab. Grzegorz Kamieniarz

Zakþad Fizyki Komputerowej

Wydziaþ Fizyki UAM

LITERATURA:

[1] J.C. Armstrong, D. Taylor, ÑUNIX dla kaŇdegoÑ , Helion, Gliwice 2000

[2] S. Moritsugu, ÑPoznaj UNIXÑ , MIKOM, Warszawa 2000

[3] M.K. Johnson, E.W. Troan, ÑOprogramowanie uŇytkowe w systemie LINUXÑ ,

WNT, Warszawa 2000

[4] Z. Krlikowski, M. Sajkowski, ÑSystem operacyjny UNIX ...Ñ , NAKOM, Pozna

200

1 Informacje wstħpne

Dla kogo przeznaczony jest ten kurs?

Podstawowa obsþuga

Kurs ten jest przeznaczony dla studentw

Wydziaþu Fizyki UAM uczħszczajĢcych na

wykþad "System Operacyjnu UNIX" , ktry

jest prowadzony przez prof. dr hab. Grzegorza

Kamieniarza.

KlikajĢc na przycisk treĻę, w grnej czħĻci ekranu po

lewej stronie, ujrzysz spis wszystkich rozdziaþ

oraz podrozdziaþw wchodzĢc w peþen widok.

Nawigacja po systemie odbywa siħ za pomocĢ

przyciskw:

Czego moŇna siħ dowiedzieę z kursu ?

- przechodzi do kolejnej strony kursu

UczestniczĢc w tym kursie dowiesz siħ o

podstawowych wþaĻciwoĻciach systemu

operacyjnego UNIX. Nauczysz si wykonywania

operacji na plikach, poznasz edytory vi oraz sed

i emacs. Zapoznasz siħ z powþokami systemu i

skryptami powþokowymi. Poznasz obsþugħ

programw telnet i ftp. Nauczysz siħ

wyszukiwaę informacje czy drukowaę w

systemie. Kurs porusza jeszcze kilka innych

waŇnych zagadnieı. SzczegþowĢ zawartoĻę

kursu moŇesz znaleŅę w spisie treĻci

- przechodzi do poprzedniej strony kursu

- wraca na poczĢtek rozdziaþu

Podstawowe kolory uŇywane w kursie:

- oznacza pole z przykþadem

- oznacza pole z uwagami

- nagþwek tabeli

Czas trwania kursu?

Zalecane wymagania systemu

Kurs ten jest odpowiednikiem kursu

stacjonarnego trwajĢcego 30 godzin przez

jeden semestr.

Aby w jak najbardziej efektywny sposb moŇna by

korzystaę z kursu zaleca siħ nastħpujĢce parametry

systemu:

A. a

B. Staþe þĢcze internetowe o szybkoĻci przynajmniej

56Kbps lub 128Kbps. OczywiĻcie kurs rwnieŇ

dostħpny, gdy szybkoĻę þĢcza bħdzie mniejsza. Jednak

moŇe to spowodowaę, Ňe czas ĻciĢgania dokument

lub þadowania grafiki moŇe byę stosunkowo dþugi

C. Zalecana rozdzielczoĻę ekranu to 1024x768 pixeli.

2 Charakterystyczne cechy systemu UNIX

- wielodostħpnoĻę - liczba uŇytkownikw zaleŇy gþwnie od mocy obliczeniowej sprzħtu i

wynosi zazwyczaj od 16 do kilkuset

- wieloprocesowoĻę (wielozadaniowoĻę) Î jednostkami aktywnymi w systemie sĢ procesy

pracujĢce wspþbieŇnie, przy wykorzystaniu rŇnych mechanizmw synchronizacji i

komunikacji

- hierarchiczny system plikw , z jednolitym potraktowaniem plikw zwykþych, katalogw i

plikw opisujĢcych urzĢdzenia zewnħtrzne

- wykonywanie operacji wejĻcia/wyjĻcia niezaleŇnie od typu urzĢdzeı zewnħtrznych

- duŇa liczba programw narzħdziowych , tj. kompilatorw jħzykw programowania (C,

Pascal, Fortran 77, Basic, Cobol) wraz z otoczeniem wspomagajĢcym uruchamianie

programw

- duŇa liczba programw usþugowych

- przenoszenie oprogramowania systemowego dziħki zapisowi w jħzyku C

KaŇde polecenie jest programem w systemie UNIX.

Flaga Î argument wywoþania programu w systemie UNIX, ktry modyfikuje jego dziaþanie

(argumenty zawsze naleŇy poprzedzię znakiem '-' myĻlnikiem).

Katalog domowy Î katalog, do ktrego przenosi nas system bezpoĻrednio po zalogowaniu.

Informacje o uŇytkownikach.

Do uzyskania informacji o uŇytkownikach mogĢ sþuŇyę poniŇsze polecenia:

whoami Î wyĻwietla nazwħ uŇytkownika pod jakĢ jesteĻmy aktualnie zalogowani,

who am i Î to polecenie dziaþa podobnie jak powyŇsze, jednak bħdzie podanych wiħcej informacji,

np. nr linii terminalowej,

id Î wyĻwietla: nazwħ konta, liczbowy numer naszego identyfikatora, listħ grup do ktrych

uŇytkownik naleŇy,

users Î lista aktualnie pracujĢcych uŇytkownikw,

who Î nazwy zalogowanych uŇytkownikw, linie terminalowe,

w Î nazwy zalogowanych uŇytkownikw, linie terminalowe oraz uŇywane przez nich programy,

passwd Î polecenie sþuŇĢce do zmiany hasþa (naleŇy podaę stare hasþo, pŅniej dwukrotnie nowe).

2.1 Zmienne ĺrodowiskowe

Tabela: Zmienne Ļrodowiskowe

zmienna znaczenie

HOME Katalog uŇytkownika (domowy)

SHELL Rodzaj powþoki (shell)

TERM Rodzaj emulacji terminala

PATH Lista katalogw przeszukiwanych po wywoþaniu polecenia

MAIL Plik do przechowywania poczty

LOGNAME Nazwa konta

Strefa czasowa

UWAGA: wielkoĻę liter ma znaczenie w systemie UNIX

2.2 Dostħpne powþoki

Tabela. Dostħp do powþoki

Nazwa

Polecenie

Opis

Bourne

Dostħpne we wszystkich wersjach

csh

Skþadnia podobna do jħzyka C

Korn

ksh

Nastħpca powþoki Bourne

Bash

bash

Cechy powþoki C i Korna

Tesh

tesh

Podobna do powþoki C

env, printenv Î powoduje wyĻwietlenie wszystkich zmiennych Ļrodowiskowych.

podobnie polecenie:

echo $nazwa

( nazwa to nazwa zmiennej Ļrodowiskowej, ktrĢ chcemy wyĻwietlię).

3 WyĻwietlanie zawartoĻci katalogw i zarzĢdzanie miejscem na dysku

WyĻwietlanie zawartoĻci katalogw odbywa siħ za pomocĢ polecenia ls.

Skþadnia: ls [opcje] [argumenty]

Tabela: Opcje polecenia ls

Opcja ObjaĻnienie

-1 wyĻwietlanie listy plikw w 1 kolumnie

-a WyĻwietlanie plikw þĢcznie z ukrytymi

-C WyĻwietla listy plikw w wielu kolumnach

-d Informacja o katalogu bez jego zawartoĻci

-F Informacja o typie pliku (/ - katalog, * - program wykonalny, @ - dowiĢzanie)

-l Dokþadne informacje na temat plikw i katalogw

-m Lista plikw oddzielona przecinkami

-r WyĻwietlanie w kolejnoĻci odwrotnej od zadanej

-R Wszystkie podkatalogi wraz z zawartoĻciĢ

-s WielkoĻę plikw w blokach

-t Lista wg czasu ostatniej modyfikacji

-x Lista plikw i katalogw uþoŇona wierszami

3.1 Polecenie du

WyĻwietlenia wielkoĻci katalogu bieŇĢcego i wszystkich katalogw znajdujĢcych siħ poniŇej odbywa

siħ za pomocĢ polecenia

du [opcje]

przy czym wielkoĻę katalogw podana jest w blokach.

Tabela: Opcje polecenia du

Opcja ObjaĻnienie

-s WyĻwietlenie tylko wielkoĻci bieŇĢcego katalogu

-a WyĻwietlenie wielkoĻci pojedynczych plikw

3.2 Polecenie df

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: