Reakcje charakterystyczne kationów IV grupy analitycznej wg Freseniusa
kation Ca2+
Położenie wapnia w szeregu napięciowym: Sr, Ca, Na,...... H
Roztwarzanie wapnia metalicznego:
Cao + 2H+ → Ca2+ + H2
Cao + 2H2O → Ca2+ + 2OH- + H2
Stężony kwas azotowy pasywuje wapń
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Reakcje charakterystyczne:
1) Ca2+ + CO32- Û CaCO3
(Ca2+ + S2- Û ´)
2) Ca2+ + 2OH- Û ´
(Ca2+ + CO32- Û CaCO3) reagują jony węglanowe z pochłoniętego w alkaliach CO2
Ca2+ + NH3.H2O Û ´
(Ca2+ + CO32- Û CaCO3) reagują jony węglanowe z pochłoniętego w amoniaku CO2
3) Ca2+ + SO42- Û CaSO4 tworzą się roztwory przesycone - osad wytrąca się b.wolno
Ca2+ + 2SO42- Û [Ca(SO4)2]2- w nasyconym (NH4)2SO4 powstaje rozp.kompleks
4) Ca2+ + C2O42- Û CaC2O4 nierozpuszczalny w kw. octowym
5) Ca2+ + 2NH4+ + [Fe(CN)6]4- Û Ca(NH4)2[Fe(CN)6] osad wytrąca się najłatwiej na gorąco (podobne osady daje Mg2+ i w większych stężeniach Ba2+ i Sr2+)
6) Ca2+ + CrO42- Û ´
7) Sole wapnia barwią płomień palnika Bunsena na kolor ceglasto pomarańczowy
(efekt trudny do zaobserwowania bez filtra)
kation Sr2+
Położenie strontu w szeregu napięciowym: Ba, Sr, Ca, .... H
Roztwarzanie strontu metalicznego:
Sro + 2H+ → Sr2+ + H2
Sro + 2H2O → Sr2+ + 2OH- + H2
1) Sr2+ + CO32- Û SrCO3
(Sr2+ + S2- Û ´)
2) Sr2+ + 2OH- Û ´
(Sr2+ + CO32- Û SrCO3) reagują jony węglanowe z pochłoniętego w alkaliach CO2
Sr2+ + NH3.H2O Û ´
(Sr2+ + CO32- Û SrCO3) reagują jony węglanowe z pochłoniętego w amoniaku CO2
3) Sr2+ + SO42- Û SrSO4
nawet rozcieńczone roztwory SO42- wytrącają osad (np.woda gipsowa)
4) Sr2+ + C2O42- Û SrC2O4 częściowo rozpuszczalny w CH3COOH
5) Sr2+ + CrO42- Û SrCrO4 (rozp w CH3COOH)
z roztworów rozcieńczonych osad nie wytrąca się
6) Sole strontu barwią płomień palnika Bunsena na kolor karminowy
kationy Ba2+
Położenie baru w szeregu napięciowym: K, Ba, Sr… H
Roztwarzanie baru metalicznego:
Bao + 2H+ → Ba2+ + H2
Bao + 2H2O → Ba2+ + 2OH- + H2
Reakcje charakterystyczne :
1) Ba2+ + CO32- Û BaCO3
(Ba2+ + S2- Û ´)
2) Ba2+ + 2OH- Û ´
(Ba2+ + CO32- Û BaCO3) reagują jony węglanowe z pochłoniętego w alkaliach CO2
Ba2+ + NH3.H2O Û ´
(Ba2+ + CO32- Û BaCO3) reagują jony węglanowe z pochłoniętego w amoniaku CO2
3) Ba2+ + SO42- Û BaSO4
4) Ba2+ + C2O42- Û BaC2O4 częściowo rozpuszczalny w CH3COOH
5) Ba2+ + CrO42- Û BaCrO4 (nierozp w CH3COOH)
2Ba2+ + Cr2O72- + H2O Û 2BaCrO4 + 2H+ tylko część jonów baru wytrąca się
2Ba2+ + Cr2O72- + H2O + 2CH3COO- Û 2BaCrO4 + 2CH3COOH
w obecności np. octanu sodu wiązane są jony H+ - reakcja przebiega całkowicie
6) Sole baru barwią płomień palnika Bunsena na kolor zielony
anitka3006