PSYCHOPATOLOGIA
Zagadnienia do testu zaliczeniowego Psychopatologię
a) ICD-10 Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, ICD-10 jest opracowana przez WHO;
b) DSM-IV Kryteria klasyfikacji zaburzeń psychicznych, opublikowane przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne w 1994 roku. Służą jako podstawa diagnozy chorób psychicznych.
Endogenne
Somatogenne
Psychogenne (Cierpiałkowska str. 43-44)
a) Depresja str 270
b) Mania str 306
c) Hipomania
d) Zaburzenia afektywne dwubiegunowe str 310
Symptomy pozytywne, negatywne
Typ I schizofrenii
Typ II schizofrenii
Postacie i typy schizofrenii
Fazy i ich przebieg
Zaburzenia schizotypowe
Zespoły urojeniowe i schizoafektywne Cierpiałkowska str.272-300
Zaburzenia nerwicowe -
Zespół stresu pourazowego – skutki niektórych nieszczęść są tak niszczące i długotrwałe, że zostały wyodrębnione jako osobna kategoria diagnostyczna. Przyczyny zaburzeń stresu pourazowego są niecodzienne. Według skrajnej opinii muszą to być zdarzenia katastrofalne, ponad miarę ludzkiego cierpienia: przeżycie trzęsienia ziemi, widok torturowania własnego dziecka, porwanie itp. Jest to doświadczenie (wg DSM-IV), bycie świadkiem lub zetknięcie się z wydarzeniem bądź wydarzeniami, w których zachodzi niebezpieczeństwo śmieci lub zranienia, albo zagrożenie nienaruszalności fizycznej, np. gwałt, prześladowanie, widok tragicznego wypadku. Istotna jest przy tym reakcja na stresom: silny strach, groza, bezradność i rozpacz. Bardziej podatni na ZSP są: osoby z zachwianą równowagą psychiczną, biedni i słabo wykształceni, bez wsparcie społecznego + czynniki genetyczne.
Strach – jest zjawiskiem naturalnym jako prosta reakcja na niebezpieczeństwo. Jak bardzo zagrażają nam niebezpieczeństwa, zależy w dużej mierze od naszej pracy, miejsca zamieszkania itd. Strach może mieć różne formy u różnych ludzi. Elementy strachu:
a) Elementy poznawcze – spostrzeżenia bezpośredniej, prawie pewnej krzywdy wywołanej przez konkretne, rozpoznawalne zagrożenie (widząc groźnego psa myślimy, że chce nas ugryźć);
b) Elementy somatyczne – obejmują zmiany wewnętrzne i zewnętrzne organizmu. Reakcje zewnętrzne może zaobserwować każdy, kto na nas patrzy: skóra blednie, pojawia się gęsia skórka, na czole występuje pot, drżą usta, na twarzy widać strach. Reakcje wewnętrzne są niezauważalne dla innych, zasoby wewnętrzne naszego organizmu mobilizują się w reakcji pogotowia, inaczej zwaną reakcja walki lub ucieczki. Uaktywnienie układu nerwowego powoduje kołatanie serca, skurcz śledziony, zwiększone wydzielanie ciałek krwi, przyspieszenie oddechu, wydzielanie adrenaliny itp.;
c) Elementy emocjonalne – obejmują uczucie przerażenia, grozy i paniki, ponadto mdłości, drżenie, mrowienie skóry i dziwne uczucie w żołądku;
d) Elementy behawioralne – obejmują dwa rodzaje zachowań. Pierwsze to mimowolne reakcje niepokoju. Drugie to reakcje sprawcze, które są próbami uczynienia czegoś z przedmiotem strachu.
Najważniejszymi zachowaniami instrumentalnymi w reakcji strachu są: reakcja ucieczki (opuszczamy miejsce zagrożenia, gdy niebezpieczne zdarzenie nastąpiło) i reakcja unikania (oddalamy się, zanim nastąpi groźne zdarzenie).
Kryteria różnicowania lęku i strachu – strach różni się od lęku tym, że obawę budzą konkretne przedmioty, podczas gdy lęk jest uczuciem ogólnej niepewności wobec nieokreślonego zagrożenia. W strachu czujemy się zmuszeni do działania, w lęku nie mamy pojęcia, co robić. W strachu celujemy reakcją w konkretny bodziec, w lęku staramy się odkryć ten bodziec. W strachu reagujemy szybko, w lęku szukamy wskazówek, które pomogą nam rozpoznać zagrożenie.
a) Fobie specyficzne
- fobie przed zwierzętami
- fobie przed środowiskiem naturalnym (np. przed wysokością, kurzem, brudem, płynącą woda i wiatrem)
- fobie sytuacyjne (np. podróże samolotem, tunele, zamknięte pomieszczenia i windy)
- fobie przed krwią, zastrzykiem, zranieniem
- inne rodzaje fobii (np. przed udławieniem się, zwymiotowaniem, zarażeniem się chorobą).
b) Fobie społeczne
Osoby cierpiące na fobię społeczna boją się bycia obserwowanym. Obawiają się, że ich zachowanie spowoduje upokorzenie lub zażenowanie, które doprowadzi do napadu paniki. Rozumieją, że strach jest irracjonalny, ale nadal unikają sytuacji, które ich zdaniem wywołują lęk.
Wyjaśnienie biologiczne – dwa spośród biologicznych wyjaśnień fobii maja charakter genetyczny i neurofizjologiczny. W przypadku neurofizjologii, osoby cierpiące na fobie wykazują nieprawidłowości dróg serotoniny i dopaminy u układzie limnicznym. Stwierdzono u nich także niski poziom kwasu gamma-aminomasłowego (GABA).
Wyjaśnienia behawioralne – fobii uczymy się tak samo jak normalnego strachu - gdy obojętny sygnał nastepuje w tym czasie, co przykre doznanie.
Fobia jest z definicji odporna na zmianę. Osoby cierpiące na fobię, rzadko sprawdzają realność zagrożenia, jak najszybciej uciekają. Formy terapii:
· Systematyczna desensytyzacja – obejmuje trzy fazy: trening relaksacji, budowanie hierarchii i odwarunkowywanie. Pacjent najpierw relaksuje się, następnie buduje z pomocą terapeuty hierarchię sytuacji budzących strach. Ostatnia faza usuwa strach przed fonicznym przedmiotem za pomocą wywoływania reakcji wykluczającej się ze strachem w tym samym czasie, co bodziec warunkowy.
· Ekspozycja – terapia ekspozycji nazywana jest także zanurzeniem lub testowaniem rzeczywistości. Procedura polega na tym, że pacjent cierpiący na fobię zgadza się wyobrazić sobie sytuację foniczną lub pozostawać w niej dłuższy czas, nie próbując uciekać.
· Modelowanie – pacjent cierpiący na fobię przygląda się, jak ktoś, kto nie ma fobii, podejmuje zachowania, do których pacjent jest niezdolny.
· Wzmaganie napięcia – jest metodą z wyboru w fobiach przed krwią. Pacjent napręża mięśnie rąk, nóg i klatki piersiowej, aż poczuje napływ ciepła do twarzy. Wtedy rozluźnia mięśnie. Po kilkakrotnym ćwiczeniu może to wykorzystać w zetknięciu z krwią.
magda_weglikowska