Funkcja.pdf
(
191 KB
)
Pobierz
Microsoft Word - Funkcja.doc
Funkcja
1.
Definicja funkcji.
Załóżmy, że mamy dwa niepuste zbiory X i Y (X,Y
≠∅
), można sformułować dwie
równoważne definicje funkcji:
i)
jeśli każdemu elementowi ze zbioru
X
przyporządkowany jest dokładnie jeden
element ze zbioru
Y
i każdemu elementowi ze zbioru Y przynajmniej jeden
element ze zbioru
X
, to mówimy, że zostało określone odwzorowanie zbioru
X
na zbiór
Y
.
ii)
jeśli każdemu elementowi ze zbioru
X
przyporządkowany jest dokładnie jeden
element ze zbioru
Y
, to mówimy, że zostało określone odwzorowanie zbioru
X
w zbiór
Y
.
Funkcję najczęściej zapisujemy:
f: X
→
Y
lub
y= f(x)
, gdzie x
∈
X, y
∈
Y
Zbiór
X
tych elementów, dla których funkcja jest określona nazywa się
zbiorem
argumentów funkcji
lub
dziedziną
funkcji.
Powyższe pojęcia wprowadzone są intuicyjnie. Ścisła definicja funkcji sformułowana
jest za pomocą pojęć teorii mnogości:
Niech
X
i
Y
będą dowolnymi zbiorami. Jeżeli relacja
ρ
⊂
XxY
spełnia warunek: dla
każdego
x
∈
X
istnieje dokładnie jeden element
y
∈
Y
, taki że x
ρ
y,
to relację tę
nazywamy funkcją.
2.
Monotoniczność funkcji.
Funkcję nazywamy:
i)
rosnącą (ściśle rosnącą), jeżeli:
x,y
∈
X
ii)
malejącą (ściśle malejącą), jeżeli:
x,y
∈
X
iii) niemalejącą, jeżeli:
∧
x<y
⇒
f(x)
≤
f(y)
x,y
∈
X
iv)
nierosnącą, jeżeli:
∧
x<y
⇒
f(x)
≥
f(y)
x,y
∈
X
MB
∧
x<y
⇒
f(x)< f(y)
∧
x<y
⇒
f(x)> f(y)
v) stałą, jeżeli:
∧
x<y
⇒
f(x)
=
f(y)
x,y
∈
X
3.
Parzystość i nieparzystość funkcji.
Funkcję nazywamy:
i)
parzystą, jeżeli:
∧
f(x)
=
f(-x)
(własność – wykres symetryczny względem osi OY)
x,-x
∈
X
Oczywiście w obu powyższych definicjach zakłada się, że zbiór X jest symetryczny
względem 0, tzn.
∧
-x
∈
X
.
x
∈
X
4.
Funkcja różnowartościowa.
Funkcję nazywamy różnowartościową, jeżeli:
∧
x
≠
y
⇒
f(x)
≠
f(y)
x,y
∈
X
5.
Funkcja odwrotna.
Jeśli funkcja
f
odwzorowuje zbiór
X
na zbiór
Y
i jest różnowartościowa (czyli jest
bijekcją) to funkcję
x= f
–1
(y)
, gdzie
f
–1
:Y
→
X,
nazywamy funkcją odwrotną do
funkcji
y= f(x)
.
Jeśli funkcja
g
jest funkcją odwrotną do
f
to zachodzi równość:
g(f(x))=x
.
Wykres funkcji odwrotnej jest symetryczny względem prostej
y=x
.
6.
Funkcja złożona (superpozycja funkcji).
Jeśli dane są dwie funkcje
f: X
→
Y
i
g: Y
→
Z
to dla każdego elementu x
∈
X istnieje
dokładnie jeden taki element
z
∈
Z
, że
z=g(f(x))
. Funkcje
f
i
g
wyznaczają nową
funkcję
h: X
→
Z
określoną
h(x) : g
°
f =g(f(x))
.
Funkcję h nazywamy funkcją złożoną z funkcji
f
i
g
. Funkcję
f
nazywamy funkcją
wewnętrzną funkcji złożonej, a funkcję
g
funkcją zewnętrzną funkcji złożonej.
2
MB
x,-x
∈
X
ii)
nieparzystą, jeżeli:
∧
- f(x)
=
f(-x)
(własność – wykres symetryczny względem początku układu)
7.
Granica funkcji w punkcie:
Funkcja
f: A
→
R, określona na zbiorze A
⊂
R,
ma w punkcie
x
0
granicę równą
g,
co
zapisuje się
: f(x)
→
g,
przy
x
→
x
0
lub
lim
X
→
Xo
f(x)=g,
gdy spełnione są warunki
określone w dwu równoważnych definicjach:
i)
definicja Heinego
: dla każdego ciągu
(x
n
)
takiego, że
x
n
∈
A
,
x
n
≠
x
0
i
x
n
→
x
0
przy
n
→
∞
ciąg wartości fun
kcji f(x
n
)
dąży do
g
przy
n
→
∞
.
ii)
definicja Cauchy’ego:
dla każdej liczby
ε
>0
istnieje liczba
δ
>0
taka, że dla
każdego
x
∈
A z nierówności 0<|x-x
0
|<
δ
wynika nierówność
|f(x)-g|<
ε
.
Podstawowe własności granicy funkcji w punkcie:
jeśli funkcje
f
i
g
określone na zbiorze
A
⊂
R
mają granice właściwe
lim
X
→
Xo
f(x)=g i
lim
X
→
Xo
h(x)=p
to
:
i)
lim
X
→
Xo
(f(x)
±
h(x))=g+p
ii)
lim
X
→
Xo
(f(x)
⋅
h(x))=g
⋅
p
iii)
lim
X
→
Xo
f
()
()
x
=
p
g
h
x
8.
Wykresy wybranych funkcji:
i)
trygonometrycznych:
1
1
1
2
f
H
x
L
=
sinx
1
2
f
H
x
L
=
cos x
−
2
π
−
3
2
π
−π
−
π
2
π
2
π
3
2
π
2
π
−
2
π
−
3
2
π
−π
−
π
2
π
2
π
3
2
π
2
π
−
1
2
−
1
2
−
1
−
1
f
H
x
=tg x
f
H
x
=ctg x
è!!!
3
1
è!!!
3
−π
−
π
2
−
1
π
2
π
−π
−
π
2
−
1
π
2
π
−
−
3
MB
L
L
1
è!!!
è!!!
ii)
wykładniczej:
f
H
x
L
=
a
x
dla a
e
H
0,1
L
f
H
x
L
=
a
x
dla a
e
H
1,
¶
L
1
1
−
4
−
3
−
2
−
1
1 2 3 4
−
4
−
3
−
2
−
1
1 2 3 4
f
H
x
L
=
a
x
dla a
=
1
1
−
4
−
3
−
2
−
1
1 2 3 4
iii)
logarytmicznej:
1
f
H
x
L
=
log
a
xdlaa
e
H
0,1
L
1
2
3
4
1
f
x
L
=
log
a
xdlaa
e
H
1,
¶
L
1
2
3
4
iv)
cyklometrycznych:
π
2
f
x
L
=
arcsinx
π
π
2
f
x
L
=arccos x
−
1
−
1
2
1
2
1
−
π
2
−
1
−
1
2
1
2
1
4
MB
H
H
H
π
2
π
f
H
x
=
arctg x
−
1 1
π
2
f
x
L
=
arcctg x
−
π
2
−
1 1
5
MB
L
H
Plik z chomika:
agat1
Inne pliki z tego folderu:
zbior zadan 1008 rozwiazania zr matura od 2025 pazdro.rar
(4004521 KB)
02 matematyka zbior zadan zp kurczab 2021.rar
(1339439 KB)
zbior zadan maturalnych nowa teraz matura 2025 pp nowa era.rar
(1335540 KB)
zbior zadan maturalnych nowa teraz matura 2024 pp nowa era.rar
(1721976 KB)
04 matematyka nowa era 2022 ZP ZR.rar
(2077243 KB)
Inne foldery tego chomika:
Pliki dostępne do 01.06.2025
Pliki dostępne do 08.07.2024
Pliki dostępne do 19.01.2025
Pliki dostępne do 21.01.2024
Pliki dostępne do 27.02.2021
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin