Mahamudra - Kalu Rinpocze.rtf

(31 KB) Pobierz

KALU RINPOCZE

MAHAMUDRA

Nauki Mahamudry, Najwyzszego Symbolu,

sa kwintesencja, sercem wszystkich nauk Dharmy. Podobne sa sercu zywej istoty lub maslu, potencjalnie obecnemu w mleku.

Czym jest Mahamudra? Jest po prostu urzeczywistnieniem podstawowej natury wlasnego umyslu. Gdy sie ona dokona, nic juz nie jest skomplikowane, nic wcale nie jest trudne. Jednak od czasu, który nie ma poczatku, nasze umysly sa zaciemnione róznymi zaslonami: zaslona podstawowej niewiedzy, zaslona podstawowej sklonnosci /tj. sklonnosci umyslu do dualizmu i dualistycznego lgniecia /, zaslona sprzecznych emocji, które zaburzaja umysl oraz zaslona karmy. Te cztery zaslony zaciemniaja umysl i przeszkadzaja w urzeczywistnieniu jego ostatecznej natury.

Natura umyslu podobna jest przestworowi nieba. Chmury i mgla moga zaciemnic jego przejrzystosc, nawet jesli slonce jasno swieci. Taka sama przejrzystosc cechuje nature umyslu, lecz jest ona zaciemniona róznymi zaslonami, uniemozliwiajacymi dostrzezenie jej.

Aby urzeczywistnic ostateczna nature umyslu, musimy usunac zaciemniajace ja zaslony i skazenia. W tym celu stosujemy praktyki, dzieki którym zbieramy dwa nagromadzenia: zasluge, czyli pozytywna karme oraz madrosc. Praktyki usuwajace wspomniane zaslony zwane sa tzw. praktykami wstepnymi - po tybetansku nondro, a skladaja sie na nie: poklony polaczone z recytacja formuly Schronienia i modlitw, oczyszczajaca praktyka Dordzie Semba, ofiarowanie mandali i guru joga. Wszystkie one sluza uzbieraniu dwóch nagromadzen i usunieciu zaslon, zaciemniajacych umysl.

Guru Joga, po tybetansku lame naldzior, pozwala blogoslawienstwu Linii Przekazu wniknac w strumien naszego istnienia. Dzieki temu jej blogoslawienstwo staje sie naszym udzialem. Stosujac praktyki wstepne w celu uzbierania dwóch nagromadzen - dobrej karmy i madrosci oraz dla usuniecia zaslon, które zaciemniaja umysl, mozemy bez trudu osiagnac Mahamudre, urzeczywistnienie podstawowej natury naszego umyslu.

Budda Siakjamuni powiedzial, ze jesli nie potrafimy uzbierac nagromadzen zaslugi i madrosci, usunac zaslon zaciemniajacych nature umyslu ani przyjac blogoslawienstwa Lamy oraz Linii Przekazu, wówczas bedzie nam bardzo trudno urzeczywistnic podstawowa nature naszego umyslu - Mahamudre. Nie istnieje inny sposób osiagniecia tego celu niz trzy powyzsze przygotowania.

Na Diamentowej Drodze Wadzrajany sa nauczane dwie szczególne techniki, dwa sposoby urzeczywistnienia natury umyslu. Znane sa one jako kjerim, proces tworzenia mentalnych wyobrazen /zwany tez niekiedy faza budowania/ oraz dzog rim, spelnienie /zwane tez faza doskonalosci lub rozpuszczenia/.

Od czasu, który nie ma poczatku, umysl nasz jest zaciemniony podstawowa niewiedza, umozliwiajaca urzeczywistnienie czyli uswiadomienie sobie przezen jego wlasnej natury. Przez to jest on uwieziony w uchwycie bardzo silnego egoistycznego lgniecia, bardzo silnej sklonnosci do myslenia kategoriami jazni - “ja”.

Na podstawie takiego egoistycznego lgniecia, myslenia o sobie: “ja”, niezaleznie od formy przybieranej w cyklu samsarycznej egzystencji, niezaleznie od tego, w którym z szesciu swiatów sie odradzamy, rozwija sie wtórne przywiazanie do ciala i myslenie “moje cialo”. Jest wiec pierwotne przywiazanie do “mojego umyslu” jako “ja”, a na nim zasadza sie wtórne przywiazanie do ciala fizycznego, w którym doswiadczamy kolejnego odrodzenia. Z takiego podwójnego przywiazania do “mojego umyslu” i “mojego ciala”, z takiego lgniecia do ciala i umyslu wynikaja wszelkie cierpienia, klopoty i trudnosci doswiadczane przez czujace istoty w samsarze - kole cyklicznej egzystencji.

Poniewaz ten zasadniczy blad i wspomniane sklonnosci umyslu oddzialuja od czasu, który nie ma poczatku, istnieje bardzo silna i gleboko zakorzeniona inklinacja do myslenia w taki wlasnie sposób: “mój umysl”, “moje cialo”. Sklonnosci te sa tak silne i tak gleboko zakorzenione w umysle, ze usuniecie i przezwyciezenie ich nie jest latwe. Istnieje jednak szczególnie skuteczna metoda - medytacja z wyobrazeniem mentalnym, np. medytacja Czenrezika, podczas której utozsamiamy sie z forma jidama, swieta forma, dzieki czemu przezwyciezamy nawykowe przywiazanie do samego siebie, do wlasnego ciala. W zamian za to przenosimy te sklonnosc na forme jidama, myslac “jestem Czenrezikiem, moja forma jest forma Czenrezika”. Tym sposobem zdobywamy nowe spojrzenie, nowa postawe umyslu, przez co poswiecamy wiecej uwagi swietej formie Czenrezika niz nawykowym formom jazni.

Powinnismy medytowac, wyobrazajac sobie ze forma Czenrezika jest pustym, przejrzystym zjawiskiem, podobnym teczy na niebie albo odbiciu ksiezyca w wodzie. Choc forma jest obecna, jasna i bardzo wyrazna, to zjawisko pozbawione jest namacalnosci i stalosci. Mówimy o pustym pojawieniu sie Czenrezika albo o formie Czenrezika bedacej jednoistnoscia formy i pustki.

Pusta forma jest jednym aspektem Czenrezika, rozwijanym w naszych medytacjach indywidualnych. Drugim jego aspektem jest promieniowanie albo wylonienie, przejawienie sie calego wspólczucia wszystkich Buddów, które jawi sie wlasnie w formie Czenrezika. Ten szczególny aspekt, zwany aspektem madrosci, po tybetansku jesie sempa, jest najwyzszym aspektem ponad i poza nasza wlasna koncepcja Czenrezika.

Forma bedaca przedmiotem medytacji zwana jest po tybetansku damtzik sempa, co oznacza aspekt symboliczny, aspekt laczenia, powiazania. Dzieki praktyce z wyobrazeniem swietej formy Czenrezika, a wiec z jego symbolicznym aspektem, mozna osiagnac urzeczywistnienie i doswiadczenie najwyzszego aspektu - madrosci. W nim przejawia sie wspólczucie wszystkich Buddów. Ta droga stopniowo dochodzi sie do przezycia jednosci tych dwóch aspektów - symbolicznego wyobrazenia i przejawiajacego sie w nim wspólczucia wszystkich Buddów. W ten sposób otrzymujemy blogoslawienstwo Czenrezika, wplyw jego duchowej mocy.

Na ogól wszystkie widziane formy uwazamy za cos stalego i namacalnego. Wszystkie slyszane dzwieki uwazamy za cos rzeczywistego. Wszystkie mysli powstajace w naszym umysle traktujemy jako rzeczywiste, istniejace same w sobie. Z powodu takiego nastawienia, które wynika z uwazania wszystkiego za realne i stale, doswiadczamy wszelkich trudnosci i cierpien w cyklu samsarycznej egzystencji.

O takim nastawieniu mozemy myslec jak o chorobie. To ona sprawia, ze cierpimy w kole cyklicznej egzystencji. Jest jednak na nia lekarstwo, a jest ono trojakie, stosowane na trzech poziomach: ciala, mowy i umyslu, co odpowiada formie, dzwiekom i myslom wraz z uczuciami. W tej technice wszystkie widziane formy uwaza sie za jednoistnosc formy i pustki; w omawianym przypadku znaczy to, ze wszystkie formy sa forma Czenrezika. Wszystkie slyszane dzwieki traktujemy jako mowe Czenrezika - po tybetansku dra tong, jednoistnosc dzwieku i pustki. Wszystkie mysli i uczucia powstajace w umysle traktujemy jako jednoistnosc madrosci i pustki /inaczej zwanej otwartoscia/. Ta droga dochodzimy do postrzegania trzech poziomów jako oczyszczonych.

Trojaka technika, dzieki której wszystkie formy postrzegamy jako formy Czenrezika, wszystkie dzwieki jako jego mowe a wszelkie mysli jako jego mysli, jest bardzo szybkim i skutecznym sposobem urzeczywistnienia Mahamudry. Ponadto zawsze stosuje sie takze technike dzog rim, faze spelnienia, w której stopniowo rozpuszczamy przedmiot medytacji w taki sposób, ze zewnetrzny swiat zostaje wchloniety w nasza wlasna forme, która jest forma Czenrezika, nasza forma Czenrezika zostaje wchlonieta w sylabe w sercu, sylaba ta z kolei rozpuszcza sie stopniowo w pustke - otwartosc, w której spoczywamy bez zadnej mentalnej koncepcji, nie tworzac zadnych wyobrazen. Technika ta jest bardzo szybkim sposobem urzeczywistnienia Mahamudry - natury umyslu.

Tybetanskim odpowiednikiem sanskryckiego slowa Mahamudra jest ciagja cien po - cztery sylaby, z których kazda ma swoje znaczenie. Pierwsza z tych sylab - cia jest symbolem otwartosci - pustki. Druga sylaba, gja, jest interpretowana symbolicznie jako “nie wykraczanie poza”, co oznacza, ze wszystkie zjawiska w samsarze i nirwanie nie wykraczaja poza ów podstawowy stan otwartosci - pustki, w którym zawieraja sie wszelkie zjawiska samsary i nirwany. Jest to taka swiadomosc, która nie opuszcza podstawowego stanu pustosci.

Rozmaite praktyki stosowane w Dharmie, praktyki wstepne /nondro/, medytacje z tworzeniem mentalnych wyobrazen /kje rim/, medytacyjne spelnienia /dzog rim/, medytacja uspokojenia umyslu /po tybetansku szi ne, w sanskrycie siamatha/, medytacja wgladu bezposrednio w nature umyslu /po tybetansku lhak tong, w sanskrycie wipasjana/, medytacje zyczliwosci i wspólczucia, medytacje pustki, wszystkie z nich sa umiejetnymi sposobami prowadzacymi nas ku ostatecznemu urzeczywistnieniu Mahamudry.

Ktos, kto posiada wybitne zdolnosci, moze urzeczywistnic Mahamudre bez zadnych szczególnych praktyk, bez koniecznosci praktykowani nondro, nie praktykujac niczego, co uwazane jest za przygotowanie do takiego urzeczywistnienia. Jesli umysl osoby o wybitnych wlasciwosciach jest zrównowazony, jesli ma ona silna wiare i zaufanie do swego Lamy, wtedy Lama moze wskazac jej wprost nature umyslu, a osoba taka moze ja natychmiast urzeczywistnic. Lecz takie przypadki sa bardzo, bardzo rzadkie.

Róznica miedzy ludzmi o wybitnych zdolnosciach, ludzmi o zdolnosciach srednich i ludzmi o niskich zdolnosciach nie polega na tym, ze ktos jest silny lub slaby, bogaty albo biedny. Wszystko zalezy od tego, czy w poprzednich zywotach zbieralismy pozytywna karme i posiedlismy madrosc. Jesli stalo sie tak, wtedy odradzamy sie z wybitnymi zdolnosciami i jasna percepcja. Nie uzbierawszy pozytywnej karmy, odradzamy sie ze zdolnosciami srednimi lub malymi.

Co mamy na mysli mówiac, ze ktos posiada wybitne zdolnosci? Oznacza to kogos, kto z natury obdarzony jest madroscia i inteligencja, pozwalajaca mu na pochwycenie znaczenia glebokich nauk juz w momencie ich uslyszenia. Bez wzgledu jak zlozone i glebokie bylyby te nauki, taka osoba moze natychmiast pojac ich sens, ich doglebne znaczenie. Ma ona takze takie cechy, jak naturalna dobroc i wspólczucie dla wszystkich czujacych istot, wrodzone zaufanie i wiara w swego Lame i Trzy Klejnoty oraz wiele energii i wytrwalosci w wykonywaniu praktyk. Kiedy te wszystkie cechy spotkaja sie, mówimy o kims, kto ma wybitne zdolnosci.

Poniewaz nauki Mahamudry sa kwintesencja Dharmy, calej nauki Buddy, zarówno sciezki sutr jak i tantr, jest to bardzo gleboka nauka, w pewnym stopniu tajemna lub ukryta. Nie powinna byc przedmiotem dyskusji publicznych, reklamy i halasu. Winna byc ofiarowana ludziom wystarczajaco przygotowanym, dosc inteligentnym by ja zrozumiec, dosc pilnym by ja stosowac w praktyce; ludziom majacym damtzik czyli zwiazek, wiez z Linia Przekazu, posiadajacym wszelkie wrodzone cechy, które sprawiaja, ze mozna ich uwazac za naczynie odpowiednie do przyjecia tych nauk.

Kiedy uczniowie, którzy darza swego nauczyciela zaufaniem, poprosza o pouczenia dotyczace Mahamudry, zas nauczyciel w swym wspólczuciu i z zyczeniem pomozenia im udziela takiego pouczenia; jesli uczen potrafi zrozumiec nauki, a Lama przekazuje je osobie rozumiejacej ich sens, potrafiacej praktykowac, wówczas sytuacja jest niezmiernie korzystna.

Jesli jednak sluchajacy tych nauk nie sa dostatecznie przygotowani do zrozumienia i praktykowania ich, nie pojma oni tego, co sie do nich mówi. Moga slyszec slowa, ale nie pochwyca ich sensu. Mozna rzec, ze w ten sposób omawiane nauki sa samo-tajemne. Nikomu nie stanie sie wielka krzywda. Nie przyniesie to takim sluchaczom wielkiego pozytku, ale z drugiej strony nie wiele im zagraza. Po prostu wysluchane nauki nie odniosa skutku.

Istnieja jednak pewne niebezpieczenstwa, czule punkty, grozne zarówno dla Lamy jak i jego uczniów. Jezeli Lama podaje nauki Mahamudry nie ze wspólczucia, nie by pomóc innym. ale tylko po to by stac sie slawnym, bogatym albo z innych pobudek osobistych, to popelnia bardzo powazny blad, jego dzialanie jest bardzo szkodliwe. Istnieje takze niebezpieczenstwo ze strony uczniów. Jezeli, nie rozumiejac nauk, wysuwaja bledne poglady na Dharme badz traca do niej zaufanie, jest to bardzo szkodliwe, poniewaz ze wszystkich niewlasciwych czynów jakie mozna popelnic rozwiniecie blednych pogladów na Dharme albo porzucenie Dharmy sa najciezsze. Jesli wiec ktos, otrzymawszy nauke, której nie zrozumial, oznajmia o porzuceniu Dharmy a jego poglady na nia staja sie negatywne i pogmatwane, jest to bardzo powaznym niebezpieczenstwem z jego strony.

Aby nastapilo przekazanie nauk, konieczne jest aby zarówno nauczyciel jak i uczniowie podchodzili do zagadnienia we wlasciwy sposób. Lama nauczajacy Mahamudry musi koniecznie reprezentowac poglad, ze czujace istoty sa zagubione w samsarze, ze cykl samsary jest pelen cierpienia a nauki Mahamudry podawane sa w celu uwolnienia od tego cierpienia. Kto naucza Mahamudry musi koniecznie rozwinac przebudzona postawe umyslu - bodhiczitte, dzieki czemu nauke te przekaze wylacznie w celu dopomozenia innym istotom w uwolnieniu sie z niewiedzy i cierpienia. Ponadto ci, którzy sluchaja tej nauki, koniecznie musza rozwinac w sobie wlasciwa postawe. Powinni Lame, który udziela pouczen, widziec jako Budde, przebudzona istote; przekazywane nauki postrzegac jako eliksir lub nektar zdolny oczyscic umysl z wszelkich skazen. Jezeli ktos potrafi widziec w ten sposób i pojmuje nauki, wtedy mozna powiedziec, ze ich przekazanie rzeczywiscie nastapilo.

Jesli jednak ktos nie potrafi ich w pelni zrozumiec, powinien przynajmniej podtrzymywac zaufanie do Lamy i nauk w poczuciu, ze jesli nie potrafimy czegos zrozumiec, to ze wzgledu na nasza karme, nasze zaslony niewiedzy, a nie wskutek bledu Lamy lub blednosci nauk. Gdy nauczajacy Lama i sluchajacy uczniowie potrafia przyjac taka postawe, wtedy dzialanie moze byc tylko pozyteczne oraz prawe. Skutkiem takiego nauczania nie bedzie negatywna karma, szkodliwa dzialalnosc ani blad.

Kiedy otrzymujemy nauki Mahamudry, jest to jednoczesnie praktyka medytacyjna. Powinnismy doswiadczac nauk jednoczesnie z ich wysluchiwaniem. Rozpoczynamy od zwrócenia uwagi na umysl, od analizowania umyslu. Co nazywamy umyslem? Co mysli? Co przezywa wszystko, czego doswiadczamy? To wlasnie nalezy przebadac by rozstrzygnac czy to posiada jakiekolwiek wlasne cechy. Skad pochodzi umysl? Skad przychodza mysli, które powstaja w umysle? Gdzie przebywaja? Dokad odchodza? Czy umysl ma kolor? Czy ma ksztalt lub forme, czy nie? Czy ma rozmiar? Badamy to wszystko. Tradycyjnie medytacje te wykonuje sie przez pewien okreslony czas - dni, tygodnie albo nawet miesiace.

Nastepnie bada sie umysl kiedy nie ma w nim mysli, gdy po prostu spoczywa on nie dzialajac. Technicznie nazywamy to “umyslem w stanie spoczynku”, “spoczywaniem umyslu”. Sa tez okresy gdy umysl jest pobudzony, gdy sie porusza, gdy zachodza w nim dynamiczne wydarzenia, ruch. Badamy wiec dwie fazy aktywnosci umyslowej - faze pasywna, spoczynkowa i faze aktywna - pobudzona. Robimy to by rozstrzygnac, czy sa one czyms innym, czy tez sa tym samym. Jezeli sa czyms innym - na czym to polega? Zwracamy tez uwage na obserwatora - tego, który wie, który jest swiadom umyslu i w stanie spoczynki, i w ruchu. Sprawdzamy, czy obserwator - ten swiadomy skladnik jest tym samym co umysl, czy tez jest czyms innym. Medytujemy tak przez pewien czas, analizujac rozmaite aspekty wlasnej sytuacji mentalnej.

Wszystkie z tych technik stosowane sa w bliskim kontakcie z Lama, z którym mozna omówic wlasne postepy w medytacji. Wykonawszy praktyki, przychodzimy do swojego Lamy i opowiadamy mu o szczególnych doswiadczeniach, przezyciach albo urzeczywistnieniach. Jego zadaniem jest ukazanie uczniowi, które z nich sa wartosciowe, a które nie. Które sa oznaka postepu, a które wioda na manowce. W ten sposób dzieki bliskiemu zwiazkowi nauczyciela z uczniem ten drugi moze osiagnac pelne zrozumienie i calkowite urzeczywistnienie Mahamudry.

Taka sytuacja jest idealna. Faktycznie nie jest to takie proste, poniewaz Lamowie stale podrózuja, uczniowie zas maja wiele pracy, przez co nie sa w stanie stosowac nauk w ten najbardziej bezposredni sposób. Z tego powodu konieczne jest dzis podawanie nauk w formie znacznie skondensowanej, predko. Obecnie ludzie musza urzeczywistnic Mahamudre w krótkim czasie miedzy powrotem do domu z pracy a wlaczeniem telewizora. Mozna tez medytowac rano po wstaniu z lózka, w krótkim okresie przed pójsciem do pracy.

Wiele juz slyszelismy o umysle. Aby to zrozumiec, musimy zdac sobie sprawe z czegos, co dotyczy samej natury umyslu. Mówimy o nim, ze jest pusty. Oznacza to, ze nie ma on formy, nie ma barwy, nie ma ksztaltu, nie ma jakichkolwiek wyrózniajacych go cech. Mozemy go nazwac pustym. Ale umysl jest nie tylko pusty. Jest takze swietliscie przejrzysty. To nie to samo co jasnosc czy swietlistosc slonca, ksiezyca lub swiatla elektrycznego. To raczej potencjalna zdolnosc umyslu do doznawania i doswiadczania wszystkiego, szczególna wlasciwosc, która sprawia, ze umysl moze postrzegac wszystko, co tylko w nim powstaje. Okreslamy ja jako swietlista przejrzystosc.

Oto przyklad: lezy przed nami kawalek owocu; prosty akt doswiadczania go przed nami, bycia go swiadomym, jest wynikiem istnienia swietlistej przejrzystosci. Gdyby umysl nie mial jej w sobie, nie bylibysmy w stanie doswiadczac tego kawalka owocu. Zdolnosc ta jest wynikiem istnienia swietlistej przejrzystosci umyslu.

Jest jeszcze trzeci aspekt natury umyslu, znany jako nieograniczonosc. Skoro juz jestesmy swiadomi kawalka owocu przed nami, w umysle rozwijaja sie dalsze mysli: jest ladny, smacznie wyglada, chce go zjesc itd.

Na podstawie pierwotnego doswiadczenia, jakim bylo postrzezenie owocu, w umysle powstaja rozmaite mysli. Wszystkie z nich pojawiaja sie w sposób niczym nie ograniczony, nie napotykajac na przeszkody. Gdyby nieograniczonosc nie byla wlasciwoscia umyslu, nasze dzialanie, wynikajace z pierwotnego doswiadczenia, nie byloby mozliwe; nie bylibysmy zdolni do przypominania sobie, do myslenia wynikajacego z pierwotnego spostrzezenia. To wlasnie nazywamy nieograniczonoscia umyslu.

A zatem badajac nature umyslu widzimy, ze ma ona trzy aspekty: nieograniczonosc, swietlistosc i pustosc. Nie sa one oddzielne od siebie, stanowia natomiast trzy aspekty tej samej, jednej natury umyslu. Bardzo czesto nazywa sie ja sanskryckim slowem tathagatagarbha , co mozna przetlumaczyc jako nasienie albo kwintesencja Przebudzenia. Kto potrafi rozpoznac, urzeczywistnic i bezposrednio doswiadczac natury Buddy, która jest sama natura umyslu, ten jest Przebudzony i Oswiecony. Kto nie potrafi rozpoznac tego stanu umyslu, który jest jego potencjalem, jego najwyzsza mozliwoscia, ten popada w zamet i pomieszanie, podlega cierpieniu w samsarze - kole uwarunkowanej egzystencji. Róznica miedzy Budda a zwykla czujaca istota, miedzy istota nieprzebudzona a Przebudzonym, polega wlasnie na tym, czy podstawowa natura umyslu zostala rozpoznana, czy nie.

Rozpoznanie, urzeczywistnienie podstawowej natury umyslu jest konieczne, poniewaz wskutek takiego urzeczywistnienia dokonuje sie Przebudzenie. Cala praktyke Dharmy, kazdy jej element i kazda technike w niej stosowana mozemy uwazac za sposób osiagniecia ostatecznego urzeczywistnienia natury umyslu. Proces ten mozna rozpoznac na poziomie fizycznym, co jest bardzo praktyczne. Powiada sie, ze jesli przyjmiemy odpowiednia postawe ciala, wplynie to korzystnie na wrazenia powstajace w umysle i bedzie przyczyniac sie do najwyzszego spelnienia. Dlatego pierwszym krokiem w praktyce medytacyjnej jest przyjecie wlasciwej pozycji ciala, dla której najistotniejsze jest utrzymanie wyprostowanego pionowo tulowia.

Tybetanczycy, wzorem Buddy Siakjamuniego, siedza ze skrzyzowanymi nogami, co zwane jest pozycja wadzry. Ludzie Zachodu, którym materialnie wiedzie sie lepiej, i którzy dysponuja wieloma zrecznymi srodkami, zaopatrzyli nas w krzesla. Mozemy wiec stosowac tzw. pozycje Maitrei - Buddy, Który Ma Przyjsc. Przedstawia sie go bowiem siedzacego na krzesle.

Zachowujcie wyprostowana postawe, w której tulów jest utrzymany w pionie, a mimo to rozluzniony. Takze umysl powinien byc zrelaksowany. Gampopa powiedzial, ze woda która nie jest wzburzona, poruszona ani zamieszana, pozostanie przejrzysta. To pouczenie dotyczace medytacji oznacza, ze konieczne jest zrelaksowanie umyslu, a nie przymuszanie go lub utrzymywanie w nadmiernym napieciu. Tym sposobem umysl spocznie stopniowo w szczesliwosci. Medytujac, nie powinnismy podazac za myslami o przeszlosci, za tym co przedtem powstalo w umysle, ani za tym, co kiedys zrobilismy. Podobnie - nie powinnismy oddawac sie przewidywaniom, zywieniu nadziei, mysleniu “musze to przemyslec, musze to w przyszlosci zrobic”. Powinnismy tylko pozwolic umyslowi spoczac w chwili terazniejszej, zupelnie swobodnie, bez zajmowania sie przeszloscia i przyszloscia, przytomni i dokladnie obecni w terazniejszosci.

Nie jest konieczne skupianie uwagi lub koncentrowanie sie na czymkolwiek na zewnatrz ciala, w swiecie zewnetrznym. Nie jest tez konieczne zajmowanie sie czymkolwiek wewnatrz, jakimkolwiek wewnetrznym doswiadczeniem. Niech umysl tylko spocznie w swoim naturalnym stanie, takim jakim jest, w terazniejszosci, bez jakichkolwiek forteli, bez czegokolwiek nienaturalnego. Kiedy medytujemy, pozwalajac umyslowi spoczac w stanie, który po tybetansku zwie sie rang bap, czyli “umysl taki, jakim jest”, nie powinnismy starac sie go kontrolowac, ani czynic zen przedmiotu medytacji. Otwartosci - pustki nie powinnismy uwazac za cos, nad czym trzeba medytowac. Umysl nie jest czyms, czego trzeba by pilnowac. Pozwalamy mu tylko spoczac, takiemu jakim jest, w jego naturalnym stanie. W takiej medytacji nie zaleca sie zaklócania strumienia swiadomosci ani poddawanie go naciskowi. Nalezy tylko pozwolic naturalnej inteligencji, przytomnosci umyslu trwac w uwaznosci i dokladnosci.

Gdy tak medytujemy, umysl staje sie pusty i swietliscie przejrzysty. Doswiadczamy braku swiadomosci, ze cos zachodzi w umysle. Jest tylko jego swietliscie przejrzysta natura. To, czego doswiadczamy, zwiemy pusta natura albo pusta istota umyslu. Kiedy doswiadczamy przejrzystosci umyslu, nie powinien on popasc w zamroczenie lub otepienie. Nie jest tez konieczne obserwowanie czy tez wymuszone bycie swiadomym pustki i swietlistosci umyslu. Istnieje naturalna inteligencja, naturalna przytomnosc umyslu, która jest po prostu swiadoma. Jest naga swiadomoscia doswiadczenia. Taka naturalna, podstawowa inteligencja umyslu jest tym, co odpowiada jego nieograniczonosci.

Doswiadczamy zatem zasadniczej pustej otwartosci umyslu, jego swietlistej przejrzystosci, istnieje takze naga swiadomosc albo inteligencja, która postrzega te sytuacje, postrzega nature umyslu, To ona jest nieograniczonoscia umyslu. Spoczywanie w stanie, w którym trzy aspekty umyslu doswiadczane sa w taki wlasnie sposób, jest tym, co nazywa sie medytacja.

Mówienie o tym to tylko slowa. Tylko dzwieki slów. Mozna je traktowac jako jednoistnosc dzwieku i pustki /po tybetansku dra tong/. Pozostalo nam jeszcze urzeczywistnienie podstawowej natury umyslu, jego otwartosci. Dlatego medytujmy teraz razem, pozwalajac umyslowi spoczac w jego wlasnej, zasadniczej naturze, bez zadnego wysilku. Niech nasze cialo spocznie wygodnie, preznie wyprostowane. Niech umysl trwa w stanie nagiej przytomnosci, bez wysilku, bez czegokolwiek nienaturalnego. Pozwólmy tylko umyslowi spoczac w tej swietlistej przejrzystosci.

Poniewaz nie mamy duzego doswiadczenia w praktyce medytacyjnej, nie jest mozliwe medytowanie w ten sposób przez dluzszy czas. Ciagle powstaja mysli i emocje, które poddaja umysl wzburzeniu, pobudzaja go. Nie powinnismy jednak zmuszac sie do odrzucania ani tamowania mysli, które pojawiaja sie w umysle. Nie powinnismy tez ulegac im, podazac za nimi, gdy powstaja. Lepiej pozostac czujnym, dokladnie swiadomym tego, co powstaje w umysle, doswiadczac powstajacych mysli, ale nie podazac za nimi. Dzieki temu zaczynamy postrzegac mysli jako banki na powierzchni wody albo jak tecze na niebie. Tak samo, jak banki zostaja znów wchloniete przez wode, a tecza rozpuszcza sie w niebie, tak tez cokolwiek powstaje w umysle, w naturalny sposób znów zostaje uwolnione, powracajac do jego prawdziwej natury. Kto potrafi pozwolic umyslowi spoczac w stanie swietlistej przejrzystosci, przestrzennosci, pustki i otwartosci, w której obecna jest takze naga przytomnosc tego doswiadczenia, swiadomosc natury umyslu; kto potrafi bez rozproszenia spoczac w tym stanie, ten jest bardzo bliski urzeczywistnienia Mahamudry.

O ignorancji czujacych istot mozemy myslec jak o pokoju lub domu, do którego drzwi i okna sa zamkniete. Choc na zewnatrz jasno swieci slonce, swiatlo nie moze przeniknac ciemnosci tego domu lub pokoju. Potem, gdy ktos zaczyna medytowac i dostrzega chocby najmniejszy przeblysk swietliscie przejrzystej i pustej natury umyslu oraz niczym nie ograniczonej mozliwosci powstawania zjawisk w umysle, dzieje sie tak, jakby wywiercil malenka dziurke w scianie, a niewielki promyk slonca moze juz wniknac i zaczac rozswietlac pomieszanie chocby w znikomym jeszcze stopniu. W ten sposób zdobywamy pierwsze przeczucie tego, jak doniosle jest znaczenie Mahamudry.

Jesli umiemy tak medytowac, regularnie, codziennie, tak czesto jak mozemy i tak dlugo jak mozemy, wtedy stopniowo rozwinawszy te medytacje dotrzemy do jasnego urzeczywistnienia pustej, swietliscie przejrzystej natury umyslu i niczym nie ograniczonej mozliwosci powstawania w nim zjawisk. Umysl bedzie sie stawal coraz czystszy, a medytacja rozwijac sie bedzie coraz bardziej i bardziej.

Jesli umiemy tak medytowac, to mysli i doswiadczenia, powstajace w naszym umysle, nie beda ani dobroczynne, ani szkodliwe. Beda podobne falom na powierzchni wody. Z niej sie wylaniaja i znów w nia sa wchlaniane. Mysli i emocje powstaja w umysle i z powrotem wchlaniane sa w umysl. Powstaja z pustki i znów zostaja wchloniete lub rozpuszczone w pustke. Jezeli potrafimy tak medytowac, wtedy to co powstaje w umysle, nie przedstawia zadnej trudnosci.

Zasadniczo praktyka Mahamudry jest bardzo prosta. Nie ma w niej nic skomplikowanego, nic trudnego. Zadnego wyobrazania, zadnych cwiczen, zadnych fizycznych uciazliwosci w rodzaju poklonów; wlasciwie nie ma w niej nic do roboty. Tylko pozwalamy umyslowi spoczac w jego naturalnym stanie, takiemu jakim jest, bez wysilku, bez jakiegokolwiek napiecia. Tak oto Mahamudra jest bardzo prosta.

W umyslach róznych czujacych istot powstaja rozmaite emocje i namietnosci, rozmaite uczucia - pragnienia, nienawisc, zazdrosc, glupota itd. Kiedy praktykuje sie medytacje Mahamudry, nie nalezy odrzucac, odpychac albo tamowac mysli powstajacych w umysle. Nie trzeba sie im poddawac ani za nimi podazac. Po prostu pozwalamy umyslowi spoczac w nagiej swiadomosci tej chwili, niczego nie tamujac, niczemu nie poddajac sie; pozwalamy mu spoczywac w jego naturalnym stanie.

Teraz umysly nasze sa jak garnek wrzacej wody stojacy na ogniu: bezustanne poruszenie, ciagly ruch, banki powietrza unosza sie ku powierzchni. Jesli wlejemy tam zimna wode - ruch ustanie, a woda z wrzacej stanie sie letnia. Tak samo w medytacji Mahamudry - wszelkie namietnosci, mysli i emocje, które wzburzaja umysl, wszelkiego tego rodzaju poruszenie i rozproszenie zostaje natychmiast wyciszone i ukojone.

Istote praktyki Mahamudry mozna zamknac w trzech krótkich pouczeniach: nie byc rozproszonym, nie medytowac i nie stwarzac w umysle niczego sztucznego. Rozwazmy je po kolei. Po pierwsze: rozproszenie rozumiane jest jako sytuacja w której umysl wlasnie zaczyna podazac za doswiadczeniem zmyslowym - za forma, dzwiekiem, zapachem, smakiem, dotykiem itd. Umysl za nim podaza i zostaje usidlony. To jeden rodzaj rozproszenia. Jesli natomiast umysl traci swa jasnosc, czujnosc i trzezwosc podczas medytacji, mówimy o drugim, subtelnym rodzaju rozproszenia. Niezbedne jest uwolnienie umyslu od obu.

Drugim pouczeniem jest nie medytowac. Znaczy to - nie usilowac medytowac. Kiedy praktykujemy Mahamudre, niczego nie musimy stwarzac. Nie ma takiego stanu medytacji, który mialby byc z mozolem stworzony, wypracowany. Po prostu pozwalamy umyslowi spoczac w jego naturalnym stanie bez rozproszenia i bez bladzenia mysli. To wlasnie oznacza nie - medytacja.

Trzecie pouczenie mówi, zeby w umysle nie bylo niczego sztucznego, wymuszonego. Znaczy to, ze medytujac nie potrzebujemy niczego robic w celu naprawienia umyslu ani tez zepsucia go; niczego co mialoby go zmienic. Umysl w swej istocie jest sam w sobie pusty. Okresla sie to jako dharmakaje albo pusty aspekt Przebudzenia. Ponadto natura umyslu jest swietliscie przejrzysta. To sambhogakaja, stan radosci, wspanialosc Przebudzenia. Z kolei niczym nie ograniczone pojawianie sie zjawisk w umysle to nirmanakaja - przejawione Przebudzenie; odpowiada temu tybetanski termin tulku. W powyzszych trzech aspektach umysl jest czysty, jest tym co najdoskonalsze. Nie trzeba wiec niczego robic, aby stworzyc te sytuacje albo ja udoskonalic.

Zrozumiawszy nieco z powyzszych objasnien, koniecznie trzeba zastosowac je w praktyce i zdobyc osobiste doswiadczenie. Niezbedne jest wiec praktykowanie tej medytacji gdy to tylko mozliwe, aby tym sposobem poglebic wiare i zaufanie do Trzech Klejnotów. Trzeba modlic sie do swego Lamy i Trzech Klejnotów o blogoslawienstwo, pomoc i wsparcie w praktyce. Ta droga stopniowo osiagniemy urzeczywistnienie.

Jezeli nie potrafimy zrozumiec tych nauk ani zastosowac ich w praktyce, znaczy to ze nasze karmiczne przeszkody sa zbyt silne. W takim wypadku musimy aktywnie przystapic do usuwania zaslon, zbierania nagromadzen zaslugi i madrosci, aby dzieki temu móc rozpoczac praktykowanie Mahamudry. Wiedzac o tym, ze nie jestesmy wystarczajaco przygotowani do praktykowania tych nauk, musimy oczyszczac sie i przygotowywac, az stopniowo w koncu osiagniemy urzeczywistnienie Mahamudry.

KONIEC

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Wielce Czcigodny Kalu Rimpocze jest wybitnym nauczycielem wywodzacej sie z Tybetu buddyjskiej szkoly Kagyu. Oryginal angielski niniejszego wykladu ukazal sie w zbiorze KALU RIMPOCHE, THE CRYSTAL MIRROR, Kagyu Thubten Choling, New York 1982.

Przeklad i redakcja tekstu Tomasz Lipinski.

Przygotowanie publikacji Samodzielna Pracownia Tekstów Dharmy KARMA, Warszawa 1989.

Oby niezmierzony pozytek, który te nauki przyniosa istotom, stal sie dla nich wielka przyczyna nieprzewyzszonego Oswiecenia.

 

...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin