Rozdział 3.
Instalacja Linuxa

E:\Moje dokumenty\HELION\Linux Unleashed\Indeks\03.DOC              63

Rozdzia³ 3. ¨ Instalacja Linuxa              89

Tim Parker

W tym rozdziale:

u                                          Praca z Linuxem             

u                                          Dyskietki startowe             

u                                          Krótki przewodnik po instalacji             

u                                          Podział dysku twardego na partycje

u                                          Instalacja partycji linuxowych

u                                          Instalacja Linuxa             

u                                          Konfiguracja startu systemu             

u                                          Przeglądanie zainstalowanego oprogramowania             

u                                          Rozwiązywanie problemów             

u                                          Problemy z urządzeniami SCSI             

Praca z Linuxem

Najprawdopodobniej zainstalowałeś już Linuxa. Nawet jeśli system wydaje się działać prawidłowo, możesz nie być zadowolony z instalacji, czy to z powodu kiepskiej organizacji, czy też dlatego, że dopiero eksperymentowałeś i chciałbyś spróbować lepszej konfiguracji. Ten rozdział omawia zagadnienia związane z instalowaniem Linuxa po raz pierwszy i przeinstalowywaniem go od początku oraz z aktualizacją oprogramowania.

Powinieneś pamiętać o tym, że rozdział ten porusza zagadnienia związane z instalowaniem trzech głównych dystrybucji Linuxa: Slackware, Red Hat oraz OpenLinux (która jest oparta na Slackware). Zależnie od dystrybucji, którą instalujesz, a także od numeru wersji, program instalacyjny może się nieco różnić. Na szczęście pytania zadawane przez program instalacyjny są dość oczywiste.

Choć proces instalacji Linuxa jest prosty, możesz natknąć się na wiele drobiazgów sprawiających problemy. Nie ufaj zapewnieniom o łatwej instalacji, które często można znaleźć na opakowaniach dystrybucji systemu. Kilka kroków wymaga szczególnej cierpliwości, eksperymentowania i wiedzy o tym, co się dzieje – dopiero po uporaniu się z nimi Linux instalował się będzie bezboleśnie. Główne etapy instalacji Linuxa to:

u                                          stworzenie dysków boot (startowego) i root (zawierającego system plików niezbędny do działania systemu)[1],

u                                          podział dysku twardego na partycje,

u                                          uruchomienie Linuxa z dyskietki,

u                                          utworzenie pliku wymiany,

u                                          utworzenie linuxowego systemu plików,

u                                          instalacja oprogramowania,

u                                          konfiguracja jądra systemu,

u                                          konfiguracja startu systemu,

u                                          uruchomienie Linuxa z dysku twardego.

Przyjrzyjmy się każdemu z tych kroków nieco bardziej szczegółowo. Instalowanie przebiega prawie tak samo w przypadku użycia dysku CD-ROM, jak i w przypadku dyskietki. Ponieważ instalacja z dysku CD-ROM jest najczęstszym przypadkiem, ten właśnie proces opiszemy dokładniej w tym rozdziale.

Jeśli instalujesz system z dyskietek, a dystrybucję załadowałeś z węzła FTP lub skopiowałeś ją z dysku CD-ROM, będziesz potrzebował jednej sformatowanej w systemie DOS dyskietki na każdy dysk w każdym z instalowanych zestawów dysków. Aby skopiować odpowiednie pliki na dyskietkę, możesz użyć standardowego polecenia copy. Pliki są numerowane, więc nie powinieneś mieć problemów ze zorientowaniem się w ich kolejności.

Instalacja bez użycia stacji dysków

Jeśli na dysku twardym Twojego komputera znajduje się już system operacyjny DOS lub system umożliwiający pracę w oknie DOS-owym, jak Windows, możesz spróbować uruchomić instalację bezpośrednio z dysku CD-ROM. Uruchom system operacyjny i na dysku CD-ROM poszukaj pojedynczego pliku wykonywalnego (z rozszerzeniem .com, .exe lub .bat). Niektóre wersje dystrybucji Red Hat Linux zawierają na przykład plik wykonywalny o nazwie RED HAT, który obsługuje instalację. W takim przypadku wpisz w wierszu poleceń DOS-a: „RED HAT”[2]

Zostaniesz poproszony o podanie kilku informacji, które pomogą programowi instalacyjnemu wybrać najodpowiedniejszą wersję jądra. W tym momencie możesz też wydać specjalne polecenia dla instalacji.

Program instalacyjny znajdujący się na dysku CD-ROM poprowadzi Cię przez proces dobierania jądra systemu, wyświetlając szereg menu ułatwiających jego obsługę. Cały proces jest dość intuicyjny i raczej łatwy dla każdego, kto wie, jaki sprzęt jest zainstalowany w jego komputerze. Jeśli nawet nie jesteś tego pewny, najgorsze, co może się zdarzyć, to konieczność ponownego wykonania instalacji z innymi ustawieniami.

Jeśli program instalacyjny wykryje problemy związane z konfiguracją sprzętu, może zaoferować Ci poradę co do zmiany ustawień. Jest to jednak tylko porada, nic więcej. Nie musisz jej słuchać, jeśli nie chcesz, chociaż w niektórych przypadkach sugestie takie bywają bardzo pomocne (np. rozwiązują problem konfliktu przerwań), toteż powinieneś zwrócić na nie uwagę (w dalszej części tego rozdziału podamy tabelę zawierającą standardowe przyporządkowania numerów przerwań).

Dyskietki startowe

Nawet jeśli instalujesz Linuxa z CD-ROM-u, nadal potrzebujesz dwóch dyskietek[3] (o pojemności 1.2 lub 1.44 MB). Są to dyskietki nazywane boot disk (startowa, zawiera jądro systemu) i root disk (zawierająca system plików niezbędny do instalacji). Oba te dyski razem stanowią kompletną i bardzo małą implementację Linuxa. Mając je do dyspozycji, można już bawić się tym systemem, choć nie jest dostępna większość programów użytkowych.

W większości przypadków dyski boot i root należy utworzyć w oparciu o tzw. pliki obrazów (ang. images). Są to gotowe wersje systemu, które trzeba tylko przenieść na dyskietki. Dystrybucje dostępne na płytach CD-ROM i w węzłach FTP zawierają specjalne katalogi z obrazami dysków boot i root dostosowanymi do różnych konfiguracji sprzętowych. Należy wybrać te z nich, które najlepiej pasują do posiadanego sprzętu, skopiować je na dyskietki i uruchomić z nich system.

Większość z tych czynności można wykonać pod kontrolą systemu DOS, ale do przeniesienia plików obrazów na dyskietki nie można użyć polecenia copy. Służy do tego specjalny program o nazwie rawrite.exe, dołączany do większości dystrybucji Linuxa.

Wybór właściwych dysków boot i root

CD-ROM-y zawierające dystrybucje Linuxa zazwyczaj posiadają w katalogu głównym podkatalogi bootdsks.144 i rootdsks.144 (dla dyskietek 3,5 – calowych) oraz bootdsks.12 i rootdsks.12 (dla dyskietek 5,25 cala), w których znajdują się odpowiednie pliki obrazów dla dysków boot i root. Dostępne wersje dysków boot, a właściwie zawartego na nich jądra systemu, są zazwyczaj opisane w pliku znajdującym się w jednym z tych katalogów. Również same pliki mają nazwy skorelowane z ich zawartością, np. plik obrazu o nazwie scsi zawiera jądro z wbudowaną obsługą kontrolerów SCSI; jeśli używasz komputera wyposażonego w taki kontroler, najprawdopodobniej właśnie tego pliku powinieneś użyć.

Liczba wersji dysku boot jest całkiem spora. Opiszemy teraz skrótowo sprzęt obsługiwany przez najpopularniejsze z nich.

u                                          aztech. Sterowniki dla dysków twardych IDE oraz SCSI, obsługa CD-ROM-ów w standardzie Aztech, włączając w to napędy Aztech, Okana, Orchid oraz Wearnes.

u                                          bare. Tylko sterowniki dla dysków twardych IDE (bez obsługi dysków CD-ROM).

u                                          cdu31a. Sterowniki dla dysków twardych IDE i SCSI oraz dla napędów CD-ROM Sony CDU31 i Sony CDU33a.

u                                          cdu535. Sterowniki dla dysków twardych IDE i SCSI oraz dla napędów CD-ROM Sony 535 i Sony 531.

u                                          idecd. Sterowniki dla dysków twardych IDE oraz SCSI, obsługa CD-ROM-ów IDE oraz ATAPI.

u                                          mitsumi. Sterowniki dla dysków twardych IDE oraz SCSI, obsługa napędów CD-ROM firmy Mitsumi.

u                                          sbpcd. Sterowniki dla dysków twardych IDE oraz SCSI, obsługa napędów CD-ROM podłączanych za pośrednictwem karty Sound Blaster (rozprowadzanych głównie jako zestawy multimedialne).

u                                          scsi. Sterowniki dla dysków twardych IDE oraz SCSI, obsługa CD-ROM-ów w standardzie SCSI.

u                                          scsinet1. Sterowniki dla dysków twardych IDE oraz SCSI, obsługa CD-ROM-ów w standardzie SCSI oraz sterowniki do obsługi sieci Ethernet. Sterowniki SCSI obsługują m.in. następujący sprzęt: Adaptec 152X, 1542, 1740, 274X i 284X, Buslogic, EATA-DMA (jak np. DPT, NEC i karty AT&T), Seagate ST-02 oraz Future Domain TCC-8XX i 16XX. Karty kompatybilne z powyższymi oczywiście również będą działać poprawnie.

u                                          scsinet2. Sterowniki dla dysków twardych IDE oraz SCSI, obsługa CD-ROM-ów w standardzie SCSI oraz sterowniki do obsługi sieci Ethernet. Sterowniki SCSI obsługują następujący sprzęt: NCR5380, NCR 53C7 i 8XX, Always IN2000, Pro Audio Spectrum 16, Qlogic, Trantor T128, T128F, T228, Ultrastor oraz 7000 FASST, a także karty kompatybilne z powyższymi.

u                                          xt. Sterowniki dla dysków twardych IDE i kompatybilnych ze starszymi dyskami przeznaczonymi dla komputerów PC-XT.

W niektórych dystrybucjach rozszerzenie pliku zawierającego obraz dysku boot wskazuje na rodzaj dyskietki, jakiej należy użyć (rozszerzenie .144 wskazuje na dyskietkę 3,5 cala, .12 – na dyskietkę 5,25 cala). Nie można zapisać obrazu typu .144 na dysk 5,25 cala, ani obrazu typu .12 na dyskietkę 3.5 cala. W większości dystrybucji konwencja ta nie jest przestrzegana, ale w zamian wspomniane pliki umieszczane są w dwóch osobnych katalogach.

Mniej możliwości masz przy wyborze obrazu dysku root. W większości dystrybucji dostępne są cztery wersje tego dysku, choć czasem pojawiają się też inne pliki. Oto najczęściej spotykane pliki obrazów dysku root.

u                                          color. Oferuje pełnoekranowy, kolorowy program instalacyjny systemu Linux.

u                                          tape. Zaprojektowany z myślą o instalacji Linuxa z napędu taśmowego.

u                                          tty. Prosta wersja programu instalacyjnego dla terminali, pozbawiona kolorów i grafiki.

u                                          umsdos. Plik obrazu używany do instalacji UMSDOS, czyli wersji Linuxa pracującej w oparciu o istniejący system plików MS-DOS. Skrypt instalacyjny tworzy automatycznie wszystkie potrzebne podkatalogi. Nie jest to jednak sposób tak wydajny, jak instalacja Linuxa na osobnej partycji, choć pozwala zachować istniejące systemy plików i partycje.

Informacja o typie dyskietki, dla jakiego przeznaczony jest każdy z plików obrazu, wpisana jest w jego nazwę – np. color144 i color12.

Jeśli wersję instalacyjną otrzymałeś z węzła FTP lub BBS, pliki te mogą być zarchiwizowane i skompresowane – mają wówczas rozszerzenie .gz. Przed skopiowaniem na dyskietki należy rozpakować je za pomocą programu gzip.