1. Socjologia- nauka o społeczeństwie- przedmiot badań
· Zjawiska i procesy majace wplyw na tworzenie sie roznych form zycia spolecznego (motywacje)
· Stryktury zbiorowosci (wiek, plec, status spoleczny, stan cywilny etc.)
· Zjawiska i procesy zachodzace w zbiorowosciach a wynikajace z wzajemnego oddzialywania ludzi na siebie.
· Sily skupiajace i sily rozbijajace zbiorowosci
· Zmiany i przeksztalcenia w nich zachodzace.
2. Funkcje socjologii- sposoby zastosowania wiedzy socjologicznej
· Diagnostyczna- stwierdzenie stanu badanych zjawisk
· Teoretyczna- konstruowanie modeli, koncepcji niezbednych do uporzadkowania i wzajemnego powiazania danych empirycznych
· Apologietyczna (pochwalna) Badacz zbierajac dane, celowo pomija inne, zeby wychwalic instytucje, osoby, systemy.
· Demaskatorska- wykrywanie i uzyskiwanie zakonspirowanych cech lub aspektow badanej rzeczywistosci, oraz ustalanie faktycznych motywacji ludzkich dzialan.
· Socjotechniczna- manipulacja- wykorzystywanie przez badacza teorii socjologicznych do formulowania zachowan i modyfikacj.
3. Jakie są związki między socjologią a biologią? (4 przykłady)
· przejmowanie przez biologie socjologicznych metod badawczych, np badania epidemiologiczne
· Przejmowanie przez socjologie pojec i koncepcji z dziedziny biologii np spoleczenstwo jako organizm
· Uzywanie czynnikow spolecznych i kulturowych do wyjasnienia zjawisk biologicznych, np rozwoj dzieci a srodowisko ich zycia, choroby zawodowe
· Przedmiotem socjologii sa zjawiska i procesy zwiazane z roznymi formami zycia zbiorowego ludzi
4. Jak zmieniala sie koncepcja zdrowia w kierunku holistycznym?
· zdrowie to brak choroby
· zdrowie- nie tylko brak choroby ale rowniesz dobrostan bio-psychospeleczny
· Zdrowie jako jak najdluzsza mozliwosc samodzielnego, aktywnego i tworczego zycia bez chorob i niepelnej sprawnosci, albo nawet razem z nimi jesli nie da sie ich wyeliminowac
· zdrowie jest zasobem, potencjałem indywidualnym i społecznym, jednym z bogactw naturalnych kraju, determinujących rozwój społeczny, gospodarczy i indywidualny.
5. Jakie powinny byc relacje lekarz-pacjent w modelu holistycznym?
Pacjent powinien byc traktowany w sposob podmiotowy. Po udzieleniu doraznej pomocy zgodnie z profesjonalna wiedza, szuka wspolnie z chorym prawdziwej przyczyny choroby, ktora zwykle lezy w sferze emocjonalnej lub umyslowej i jest zwiazana ze srodowiskiem spolecznym lub fizycznym. Wizyta przeradza sie we wspolna narade, zakonczona czesto rozwazaniami nad mozliwoscia zmiany stylu zycia, diety, otoczenia.
6. Jakie ma byc medycyna holistyczna XXI w.
· Holizm przyszlosci musi chlonac ogrom bezcennych zdobyczy naukowej medycyny naprawczej i stworzyc warunki do rozwoju
· Rownoczesnie musza byc szeroko uwzglednione odkrycia nauk humanistycznych, glownie socjologii, psychologii i pedagogiki ktore wypracowaly skuiteczne techniki oddzialywania na czlowieka
· Koniecznosc pracy zespolowej w optymalnych warunkach - jednym z uczestnikow zespolu bedzie pacjent
· Model holistyczny moze stanowic teoretyczna podbudowe promocji zdrowia i profilaktyki
· Rozwijanie i modyfikowanie pojecia zdrowia dazy w kierunku modelu holistycznego
7. Zasady w relacji lekarz-pacjent
· Uniwersalizm- traktowanie wszystkich pacjentow w sposob profesjonalny i jednakowy
· Emocjonalna neutralnosc- nieangazowanie sie w stany emocjonalne pacjenta
· Specyfika funkcji- Ograniczenie sie do problemow pacjenta zwiazanych bezposrednio z jego zdrowiem
8. Typy stosunkow lekarz-pacjent
· aktywnosc (lekarz) - biernosc (pacjent)- np nieprzytomny pacjent
· kierowanie (lekarz)- wspolpraca(pacjent)- pacjent stosuje sie do polecen
· Wspoluczestnictwo
9. Źrodla konfliktow
· struktura i organizacja opieki lekarskiej
· zderzenie dwoch kultur
· system oddzialywanie laikow ?
10. Funkcje komunikowania sie lekarza z pacjentem
· persfazyjna
· terapeutyczna oraz edukacyjno-doradcza
· informacyjno-diagnostyczna
11. Bariery w komunikowaniu sie
· emocjonalna
· poznawcza
· kulturowa
12. Czego unikac?
· moralizowania i pytania o motywy pacjenta
· patrzenia na problemy pacjenta z wlasnej perspektywy i bagatelizowania emocji pacjenta
· Falszywie brzmiacego wspolczucia
· rozbudowane zdania i wieloczlonowe pytania
· naduzywania pytan wprost
13. Jakie korzyści wynikają z umiejętnego komunikowania się z pacjentem?
· uzyskanie większej ilości informacji o stanie zdrowia (zebranie dokładniejszego wywiadu)- stawianie trafnej diagnozy;
· podjęcia przez pacjenta współodpowiedzialności za proces leczenia;
· wzrost zaufania pacjenta, otworzenie się przed lekażem;
· rzadsze występowanie u personelu syndromu wypalenia zawodowego;
· zmniejszenia poczucia bezradności;
· współpraca w znalezieniu źródła choroby;
· większa szansa na konsekwentne przestrzeganie zaleceń np. dieta, regularna aktywność ;
· funkcja terapeutyczna dobrego kontaktu z pacjentem – pojawienie się pozytywnych emocji które mogą wspomagać terapię;
· Dzięki dobremu kontaktowi i pozytywnym emocją spotkanie lekarza z pacjentem może być rozwijające poznawczo i emocjonalnie dla obu stron.
13. Co umozliwilo rozwoj socjologii choroby
· rozszerzenie pojecia choroby na plaszczyzny medycyny, samopoczucia, socjologiczny aspekt
· spoleczny wymiar choroby- wspolne dla medycyny i socjologii
· wydluzenie sie czasu trwania ludzkiego zycia
· choroby przewlekle
· duzo niepelnosprawnych w spoleczenstwie
14. Jakie sa czynniki ryzyka chorob
· Wyksztalcenie, status spoleczno-ekonomiczny, stres, niezdrowy tryb zycia
· izolacja spoleczna, brak wsparcia spolecznego, niska samoocena, obwinianie sie, bezrobocie, utrata kontroli nad swoim zyciem
15. na jakich zagadnieniach koncentrowaly sie badania z zakresu socjologii choroby?
· kalectwo i rehabilitacja
· zachowania medyczne
· starosc
· choroby psychiczne
· nierownosc wobec zdrowia
· problem zachowan autodestrukcyjnych
· socjologia smierci i umierania
· socjologia lecznictwa niemedycznego
16. Dzialy lecznictwa niemedycznego i charakterystyka jednego z nich
· samolecznictwo
· lecznictwo ludowe- - rozpoznawanie choroby oparte na czynnikach materialnych (oględziny kału, moczu, krwi, dłoni, przedmiotów należących do pacjenta) oraz na czynnikach mistyczno-magicznych (diagnoza przez objawienie, wróżbę, natchnienie, jasnowidzenie). Leczenie choroby: chirurgia ludowa(trepanacja czaszki, nastawianie złamań, zwichnięć za pomocą łupków, usuwanie kamieni z pęcherza), farmacja ludowa (nalewki, napary, mieszanki ziołowe, smarowanie, kompresy, okłady, środki terapeutyczne pochodzenia zwierzęcego, np. sadło, roślinnego, np. zioła, ludzkiego, np. łożysko, mocz, mineralnego, np. borowina, nafta), terapie mistyczno-magiczne (zamawianie choroby, zaklinanie choroby, zażegnywanie choroby) przy pomocy rekwizytów takich jak krzyże, woda święcona, gromnice.
· praktyki lecznicze uzdrowicieli
17. z czego wynika popularnosc lecznictwa niemedycznego?
· dostepnosc jest latwiejsza- mniejsze kolejki
· prostota
· brak podejscia holistycznego do pacjenta w med. konwencjonalnej
18. Jakie sa powody medykalizacji
· przekonanie o pozytywnym wplywie medycyny
· sukcesy medyczne w walce z chorobami- wzrost zaufania
· wzrost prestizu medycznej profesji
· proces sekularyzacji
19. Na czym polega medykalizacja macierzynstwa
· zaburzenie sposobu rozumienia czym jest macierzynstwo
· sprowadzenie rodzacej do biernego obiegtu interwencji medycznej
· interpretacja ciazy i porodu jako zagrozenia
· utrata podmitowosci i satysfakcji, strachem jako motywacja do poddawania sie zbednym interwencjom
· przekonaniem ze bezpieczny porod moze odbyc sie tylko w szpitalu
20. Na czym koncentruje sie medyczny model macierzynstwa
21. Jakie nadużycia pojawiają się w medycznym modelu macierzyństwa?
· często lekarze podają dużo niepotrzebnych środków farmaceutycznych, które powodują konieczność podania kolejnych i kolejnych;
· dokonywane są niekonieczne zabiegi chirurgiczne, jak np. cięcie cesarskie;
22. Jakie sa szanse demedykalizacje
23. Choroba funkcjonalna+ przyklady
· kolatanie serca
· bole brzucha
· jakanie
Powstaje bez tla organicznego, a na skotek oddzialywania czynnikow psychospolecznych
24. Jak reaguje pacjent na informacje o chorobie
· zaprzeczanie
· gniew
· przekupywanie
· depresja
· akceptacja
25. Orientacje temporalne w chorobie przewleklej
· Orientacja na terazniejszosc- zintensyfikowanie terazniejszosci
· orientacja przyszlosciowa
· orientacja przeszlosciowa
Kazda z tych orientacji przetwarza obiektywny czas choroby i cierpienia na czas subiektywny, nadajac mu inne znaczenie, wartosc, rozciaglosc.
26. Trajektorie w chorobie przewleklej
· Diagnoza
· Przystosowanie do choroby
· Faza terminalna
np. schylkowa niewydolnosc nerek- diagnoza-leczenie-dializy-oczekiwanie na przeszczep-szansa na przeszczep-zycie po przeszczepie
27. Pole zdrowotne, jakie czynniki warunkuja zdrowie?
· styl zycia ~50%
· srodowisko ~20%
· genetyka ~20%
· dostep do sluzby zdrowia ~10%
Jedyna szansa poprawy stanu zdrowia w skali globalnej jest oddzialywanie w kierunku zmiany stylu zycia, zmiany zachowan na prozdrowotne
28. Co oznacza postulat rownosci w zdrowiu
· Zapewnienie rownych szans na bycie zdrowym, a nie na rownosci stanu zdrowia.
· Rowna dostepnosc do determinant zdrowia
· Eliminowanie roznic nie jest gwarantem jednakowego zdrowia dla wszystkich
29. Black report- jaki sposob wyjasnienia wynikow
· Dlugotrwale, wieloplaszczyznowe dzialania majace na celu poprawe zdrowia doprowadzily do poprawy, ale wsrod przedstawicieli klas wyzszych- z nizszych nic sie nie zmienilo
Poniewaz:
· blad w zbieraniu danych
· hipoteza selekcji spolecznej
· hipoteza deprawacji materialnej
· hipoteza deprawacji kulturowej
30. Jakie sa spoleczno-kulturowe determinanty zdrowia i jakie ich znaczenie?
· Nierownosc zdrowia jako efekt roznic w stylach zycia
· roznice w zakresie kultury zdrowotnej
· kapital spoleczny i dostepnosc wsparcia spolecznego
· nierownosc zdrowia jako slabosc systemow medycznych
janusz692