Pytania 2009n..doc

1.      Odruchy bezwarunkowe
reakcja wrodzona (odruch), automatyczna, zachodzi przez pobudzenie odpowiednich receptorów zakończeń nerwowych nerwów czuciowych oraz pobudzenie organów efektorowych (głównie mięśni) poprzez nerwy ruchowe lub autonomiczne. Reakcja odruchowa przebiega bez uświadomienia, to znaczy, że nerwy wywołują odruch (pobudzają mięśnie) przed powiadomieniem mózgu.
 

2.      Przepływ wieńcowy
 

3.      Hormon wzrostu
(ang. (Human) Growth Hormone, GH, STH, somatotropina – nazwa niepoprawna i niestosowana ze względu na fakt, że hormon wzrostu nie jest hormonem tropowym, ATC: H 01 AC 01) – polipeptydowy hormon produkowany przez komórki kwasochłonne przedniego płata przysadki mózgowej. W ciągu doby wydzielane jest do krwioobiegu około 0,5 mg tego hormonu[potrzebne źródło]. Wydzielanie hormonu wzrostu odbywa się pulsacyjnie, a częstość i intensywność pulsów zależna jest od wieku i płci.
 

4.      Wydzielanie wątrobowe
 

5.      Odruchy warunkowe
jest nabytą reakcją organizmu. Odruch warunkowy klasyczny powstaje podczas życia osobnika na bazie odruchu bezwarunkowego. Występuje dopiero po analizie danego bodźca przez ośrodek kojarzenia w mózgowiu, głównie w pniu mózgu. Powstawanie odruchów warunkowych wynika z powtarzalności pewnych sytuacji oraz integracyjnej funkcji mózgowia, które korzystając z danych przekazywanych przez różne zmysły może postrzegać otoczenie wieloaspektowo. Wprawdzie bodźcem powodującym wydzielanie śliny jest obecność w pysku pokarmu, lecz podczas jedzenia pies widzi otoczenie, widzi pokarm (jego formę), czuje zapach i rejestruje wiele innych cech sytuacji. Każdy z tych elementów może stać się bodźcem warunkowym i wywoływać ślinienie, o ile pies będzie głodny.
 

6.      Zmysł słuchu
zmysł umożliwiający odbieranie (percepcję) fal dźwiękowych. Narządy słuchu nazywa się uszami. Słuch jest wykorzystywany przez organizmy żywe do komunikacji oraz rozpoznawania otoczenia. Fale dźwiękowe: Przez powietrze docierają do małżowiny usznej, następnie przewodem słuchowym zewnętrznym do błony bębenkowej. Pod wpływem drgań powietrza błona bębenkowa porusza przylegający do niej młoteczek. Drgania z młoteczka są przekazywane na kowadełko i strzemiączko, za pośrednictwem okienka owalnego trafiają do ucha wewnętrznego, gdzie drgania są zamieniane na impulsy nerwowe, które nerwem słuchowym docierają do ośrodków słuchowych w korze mózgowej.
 

7.      Rola istoty szarej
Pełni funkcję przy zstępującej modulacji bólu. Włókna wstępujące przewodzące czucie bólu i temperatury biegnące w szlaku rdzeniowo-wzgórzowym również wysyłają projekcje do PAG za pośrednictwem szlaku rdzeniowo-śródmózgowiowego. Doświadczenia na zwierzętach przemawiają za rolą PAG w zachowaniach defensywnych; stymulacja grzbietowej lub bocznej części PAG powoduje u szczurów znieruchomienie, ucieczkę, skakanie, tachykardię i wzrost ciśnienia krwi oraz napięcia mięśniowego. Stymulacja doogonowej, brzuszno-bocznej części PAG wywołuje nieruchomą postawę określaną jako postawę przyzwolenia, a jej hamowanie stymuluje zwiększoną aktywność ruchową zwierzęcia.
 

8.      Zmysł smaku
Zmysł smaku, smak, zdolność rozróżniania substancji za pomocą zakończeń nerwowych znajdujących się w kubkach smakowych brodawek języka. Człowiek rozróżnia 4 zasadnicze rodzaje smaków: gorzki, słony, kwaśny i słodki. Smak współdziała ze zmysłem węchu.
 

9.      Czucie mechanicznego
 

10.  Mechanizm powstawania bólu


 

11.  Regulacja głodu/sytości
W regulacji głodu i sytości mają wpływ następujące czynniki: neuropeptydy podwzgórzowe, wewnątrzwydzielnicza czynność tkanki tłuszczowej, insulina, hormony przewodu pokarmowego.

Neuropeptydy podwzgórzowe.
Podwzgórze jest miejscem gdzie znajdują się: ośrodek głodu (w jądrach bocznych podwzgórza) i ośrodek sytości (w jądrze brzuszno-przyśrodkowym). Do ośrodkowego układu nerwowego, w szczególności do wyżej wymienionych ośrodków docierają bodźce z przewodu pokarmowego oraz z tkanki tłuszczowej. W jądrze łukowatym następuje integracja sygnałów regulujących łaknienie.

Wyróżnia się dwa główne ośrodki integracyjne. Jednym z nich jest układ stymulujący łaknienie (oreksygeniczny), w którym główną rolę odgrywa substancja o nazwie neuropeptyd Y (NPY)/białko Agouti (AgRP). Drugi ośrodek z kolei odpowiada za hamowanie łaknienia (anorektyczny) - układ melanokortyn POMC/CART (POMC-proopiomelanokortyna, CART-cocaine amphetamine related transcript). CART bardzo silnie hamuje łaknienie we współdziałaniu z POMC.

W regulacji łaknestniczą również inne układy neuroprzekaźników. Zwiększenie aktywności układu dopaminergicznego, α2-adrenergicznego i GABA-ergicznego prowadzi do zwiększenia łaknienia, natomiast zwiększenie aktywności układu β-adrenergicznego, cholinergicznego i serotoninergicznego wiąże się z hamowaniem łaknienia.
 

12.  Rola w utrzymywaniu RR
 

13.  Budowa węzła przedsionkowo-komorowego
Węzeł przedsionkowo-komorowy (łac. nodus atrioventricularis) – część układu przewodzącego serca, stanowiący połączenie mięśniowe między przedsionkami, a komorami serca. Położony jest na dnie prawego przedsionka, tuż obok przegrody międzyprzedsionkowej. Ma długość około 6 mm, natomiast jego szerokość mieści się w granicach od 2 do 4 mm. Ku górze węzeł przedsionkowo-komorowy przechodzi w mięśniówkę przedsionków, natomiast ku dołowi przedłuża się w pęczek przedsionkowo-komorowy. Węzeł jest ośrodkiem II rzędu – w przypadku zniszczenia węzła zatokowo-przedsionkowo przejmuje kontrolę nad rytmem serca powodując, że kurczy się częstotliwością około 50 razy na minutę.
 

14.  Pojemność minutowa serca.
Pojemność minutowa (cardiac output) - jest to pojemność krwi wytłoczonej przez jedną z komór w czasie jednej minuty. Pojemność minutową oblicza się mnożąc objętość wyrzutową przez liczbę skurczów w czasie jednej minuty.
 

15.  Wpływ serca na ciśnienie tętnicze
 

16.  Hormony mające wpływ na gruczoł mleczny
 

17.  Rodzaje skurczów żołądka i ich znaczenie fizjologiczne
 

18.  Faza żołądkowa wydzielania HCl
 

19.  Pęcherzyk żółciowy
(zwany też niepoprawnie woreczkiem żółciowym) - gruszkowaty narząd służący do magazynowania i zagęszczania żółci do czasu, aż będzie potrzebna do trawienia pokarmu. Pęcherzyk żółciowy ma długość 12 centymetrów i wygląda ciemniej od wątroby ze względu na dużą zawartość żółci. Jest połączony z wątrobą i dwunastnicą poprzez drogi żółciowe. Anatomicznie, pęcherzyk dzielimy na trzy części: dno (łac. fundus), trzon (łac. corpus), szyjka (łac. collum) przechodząca w przewód pęcherzykowy.
 

20.  Hormony anaboliczne
hormony, które sterują procesami anabolicznymi, poprzez "przełączanie" komórek w tryb anaboliczny, za pomocą interakcji ze specjalnymi receptorami rozsianymi na powierzchni ich błon komórkowych. Endokrynologia, nauka zajmująca się hormonami tradycyjnie dzieli hormony na anaboliczne i kataboliczne. Do hormonów anabolicznych zaliczają się m.in.: estrogeny, hormon wzrostu, insulina, testosteron.
 

21.  Wydzielanie histaminy
W wyniku reakcji antygenu z przeciwciałami we krwi człowieka lub pod wpływem czynników niszczących komórki magazynujące histaminę (np. zimna lub ucisku) dochodzi do uwalniania histaminy i rozwoju reakcji zapalnej. Działanie histaminy opiera się na pobudzaniu receptorów H1, H2, H3 i H4.
Efektem pobudzenia receptorów H1 jest:
zwiększenie przepuszczalność naczyń żylnych zawłośniczkowych, w wyniku czego dochodzi do powstania obrzęków, bladych bąbli, krostek i innych zmian skórnych; rozszerzenie naczyń krwionośnych, w wyniku czego pojawia się zaczerwienienie, może też wystąpić spadek ciśnienia krwi;
skurcz mięśni gładkich oskrzeli charakterystyczny w astmie;
skurcz macicy grożący poronieniem u ciążarnych;
skurcz mięśni przewodu pokarmowego.
Histamina wydzielona w dużych ilościach do tkanki podskórnej drażni zakończenia nerwowe, powodując świąd i ból.
Efektem pobudzenia receptorów H2 jest:
przyspieszenie tętna,
zwiększenie wydajności serca,
stymulowanie wydzielanie soków trawiennych w żołądku.
Receptory H3 znajdują się w OUN, w podwzgórzu. Histamina odgrywa tam rolę neuroprzekaźnika.
 

22.  Gastryna: działanie, miejsce powstawania.
Gastryna - jest hormonem produkowanym przez komórki G zlokalizowane w części odźwiernikowej żołądka oraz w początkowej części dwunastnicy. Gastryna nie jest jednolitym hormonem, składa się z mieszanki różnych związków. Do głównych działań fizjologicznych zalicza się wydzielanie kwasu solnego oraz wpływ na prawidłowy stan błony śluzowej żołądka.
Hormon ten jest produkowany przez komórki G zlokalizowane w śluzówce części odźwiernikowej żołądka oraz w początkowej części dwunastnicy. Stężenie hormonu w proksymalnej części dwunastnicy jest dwukrotnie mniejsze niż w dystalnej części żołądka, jednakże ze względu na stosunek wielkości (2:1), ilość hormonu w obu narządach jest porównywalna. Gastryna jest także produkowana przez komórki zlokalizowane poza przewodem pokarmowym, np. w mózgu.
Poza wydzielaniem kwasu solnego w żołądku, pobudza wydzielanie soku żołądkowego) wzmaga perystaltykę przewodu pokarmowego, kurczy dolny zwieracz przełyku (sygnalizuje, że żołądek jest pełen i nie może przyjąć więcej pokarmu). Wywiera wpływ troficzny na śluzówkę żołądka, zapewniając jej prawidłowy stan. Wzmaga przepływ krwi przez trzewia.
 

23.  Regulacja wydzielania śliny
SKŁAD ŚLINY
- 99% - WODA
- Składniki nieorganiczne, → jony →gł. Na+ K+.
Ze wzrostem obj Na+ rośnie a K+ maleje.
Najważniejszy anion HCO3-

Składniki organiczne → białka mucyny
Kalikreina, EGF, lizozym, mucyny, białka osocza, PTIALINA, substancje grupowe. Im większy bodziec wydzielniczy → tym większa objętość i osmolarność śłiny. Ślinianki przyuszne → głównie ślina wodnista.
Ślinianki podżuchwowo (mieszana) podjęzyk → ślina lepka.
Skład pierwotny jak osocze, dopiero potem obróbka w przewodach ślinowych. Regulacja:
PRZWSPÓŁCZULNIE → wzrost śliny wodnistej (z jąder ślinowych dolnych i górnych 7 i 9) – wzrost Cgmp.
Mocne pobudzenie.
Dużo Na+.
→ Ach rec M.
→ czasem VIP, SubstancjaP
WSPÓŁCZULNIE → wzrost śliny śluzowej → wzrost cAMP → na BETA.
Obfita w K+, HCO3-, białko
→ Nor
→ Dopa
→ NPY.
Hormony przysadki, tarczycy , nadnerczy wpływają na wydzielanie śliny.
 

24.  Krążenie płucne
Krążenie płucne, krążenie małe lub mniejsze, krwiobieg mały (łac. circulatio magna s. generalis)- część układu krążenia obejmująca: prawy przedsionek serca, prawą komorę serca, pień płucny, tętnice płucne i żyły płucne (prowadzące krew do lewego przedsionka serca). W krążeniu płucnym (małym), odwrotnie niż w krążeniu dużym, tętnice prowadzą krew odtlenowaną, a żyły krew utlenowaną.
 

25.  Oddechowe funkcje płuc.
 

26.  Pozaoddechowe funkcje płuc.
- Filtracyjna – układ krzepnięcia i fibrynolizy,
- Wpływa na przemiany enzymatyczne i hormono – humoralne (elastaza, inaktywacja: PG, NA, serotoniny, enkefalin, bradykinin, progesteronu),
- Wydzielnicza – surfaktant, EDRF, endotelina, PAF,
- Metaboliczna – metabolizm leków: metoksyfluran, halotan 30%, izofluran 100%, fentanyl (30% pierwsze przejście), lidokaina, propranolol 75-35%,
- Obronne – makrofagi pęcherzykowe,
 

27.  Aktywny transport w kanaliku nerkowym
 

28.  Krążenie nerkowe
 

29.  Ośrodek oddychania-udział w regulacji oddychania
 

30.  Funkcje wątroby
Głównym zadaniem wątroby jest filtracja krwi:
-neutralizuje toksyny (np. alkohol i inne używki, a także niektóre leki) – głównie barbiturany,
-toksyczny amoniak przekształca w mocznik (cykl ornitynowy).
Poza tym:
-przekształca puryny w kwas moczowy,
-węglowodany przekształca w łatwo przyswajalną dla organizmu glukozę, a jej nadmiar w glikogen lub w tłuszcze,(które magazynuje)
-aminokwasy metabolizuje w tłuszcze,
-magazynuje żelazo i witaminy: A, D, E, oraz niewielkie ilości B12, oraz C, które uwalnia w razie potrzeby,
-wytwarza żółć (do 1,5 litra na dobę), która emulguje tłuszcze i powtórnie wykorzystuje zużytą sól żółciową,
-produkuje i magazynuje niektóre białka surowicy krwi (np. albuminę),-wytwarza i magazynuje enzymy,
-buforuje poziom glukozy we krwi,
-produkuje ciepło, bierze udział w termoregulacji (krew wypływa cieplejsza o 1°C),
-zachowuje w organizmie substancje nadające się do ponownego wykorzystania, zbędne – wydala,
-u płodu pełni funkcje krwiotwórczą,
-gromadzi i reguluje ilość żelaza w organizmie.,
Podsumowując, wątroba spełnia cztery funkcje:,
-detoksykacyjną,
-metaboliczną,
-zapasową,
-magazynującą.
 

31.  Wydzielanie trzustkowe
Trzustka spełnia dwie zasadnicze funkcje:
- czynność zewnątrzwydzielnicza (sok trzustkowy wydzielany do dwunastnicy zawierający przede wszystkim enzymy trawienne),
- czynność wewnątrzwydzielnicza (hormony, z których najważniejsze to insulina i glukagon).
Czynność wydzielnicza trzustki - trzustka jest gruczołem o czynności wewnątrzwydzielniczej, ponieważ produkuje hormony uwalniane do krwi oraz czynności zewnątrzwydzielniczej, gdyż wydziela enzymy do układu pokarmowego.
Komórki wytwarzające hormony są zgromadzone w skupiskach nazywanych wyspami trzustkowymi lub wyspami Langerhansa. W ich obrębie znajdują się:
- komórki beta – produkujące insulinę, obniżającą stężenie glukozy we krwi poprzez umożliwianie wykorzystywania cukrów przez komórki oraz magazynowanie nadmiaru węglowodanów w wątrobie w postaci glikogenu;
- komórki alfa – wytwarzające glukagon, podnoszący poziom cukru we krwi przez uwolnienie jego zapasów zmagazynowanych w wątrobie w postaci glikogenu,
- komórki delta – produkujące somatostatynę, hamującą uwalnianie hormonów.
Trzustka wydziela także peptyd trzustkowy i gastrynę. Gastryna pobudza wydzielanie soku żołądkowego i enzymów trzustkowych, wzmaga także funkcję wydzielniczą pęcherzyka żółciowego.
Część zewnątrzwydzielnicza wytwarza sok trzustkowy zawierający enzymy trawiące:
- białka (trypsyna, chymotrypsyna i erepsyna) oraz kolagen (elastaza),
- kwasy nukleinowe (rybonukleaza, dezoksyrybonukleaza),
- tłuszcze (lipaza),
- cukry (amylaza trzustkowa).
Enzymy te rozkładając poszczególne związki na mniejsze(prostsze) substancje umożliwiają ich wchłanianie w jelicie cienkim.
Część wewnątrzwydzielniczą trzustki reprezentują wyspy trzustkowe (Langerhansa) rozsiane w miąższu gruczołowym w liczbie około 1-2 mln. Stanowią one około 1-2% masy trzustki i zbudowane są z co najmniej czterech głównych typów komórek: A, B, D, i F.
Komórki A (α, 20% komórek wyspowych) znajdują się zazwyczaj w obwodowych częściach wysp i są odpowiedzialne za wytwarzanie i uwalnianie glukagonu.
Komórki B (β, 60-75%) znajdują się głównie w centrum wysp i są odpowiedzialne za wytwarzanie i uwalnianie insuliny.
Ponadto wyspy zawierają komórki D (ok. 5%) znajdujące się między komórkami A i B. Wytwarzają one somatostatynę (SRIF) czyli hormon hamujący uwalnianie hormonu wzrostu, odkryty pierwotnie w podwzgórzu. Rola fizjologiczna SRIF w trzustce nie została ustalona, ale wydaje się, że hamuje uwalnianie innych hormonów wysp.
Komórki F (komórki PP- ok.5-10%) uwalniają polipeptyd trzustkowy (PP) głównie pod wpływem pobudzenia nerwów błędnych i działania cholecystokininy. Rola fizjologiczna tego polipeptydu nie została dotychczas do końca wyjaśniona, ale przypuszczalnie hamuje on czynności zewnątrzwydzielnicze trzustki.
Między komórkami wysp, szczególnie A, B i C, tworzą się liczne połączenia komunikujące jonowo-metaboliczne (gap functions) umożliwiające sygnalizację między tymi komórkami. Pod mikroskopem elektronowym w komórkach A i B stwierdza się liczne okrągłe ziarnistości otoczone błoną. Ziarnistości te stanowią magazyn i rezerwuar glukagonu w komórkach A i insuliny w komórkach B.
W trzustce istnieje układ krążenia wrotnego, dzięki któremu uwolnione w wyspach hormony dostają się w dużym stężeniu do części zewnątrzwydzielniczej trzustki, wpływając na wytwarzanie i wydzielanie enzymów trzustkowych: glukagonu, SRIF i PP, które działają hamująco, w przeciwieństwie do działającej pobudzająco insuliny. Krew z trzustki dostaje się dzięki krążeniu wrotnemu do wątroby, która stanowi główne miejsce działania, wychwytywania i degradacji insuliny.
 

32.  Rola żelaza w organizmie
Pierwiastek ten jest mikroelementem. Znajduje się w wielu ważnych białkach: hemoglobinie, mioglobinie, w tym też w centrach aktywnych licznych enzymów takich jak: katalaza, peroksydazy oraz cytochromy. Ponieważ zapotrzebowanie na żelazo jest zmienne i zależy od wieku, płci i stanu organizmu, norma dobowego spożycia waha się w dość dużych granicach. U osób dorosłych: od 10 mg/dobę u mężczyzn, do 20 mg u kobiet, z zastrzeżeniem że w okresie ciąży i karmienia powinno to być ok. 30 mg/dobę. Chociaż organizm ma dość dobrze rozwinięte mechanizmy regulacyjne, w niektórych sytuacjach może dojść do schorzenia nazywanego hemochromatozą, związanego z nadmiarem żelaza w organizmie. Duże ilości soli żelaza(II) są toksyczne. Sole żelaza(III-VI) są nieszkodliwe, ponieważ się nie wchłaniają.

Prawidłowe stężenie żelaza w surowicy krwi:
*Wartość średnia
- mężczyźni 21,8 μmol/L, 120 μg/Dl
- kobiety 18,5 μmol/L, 100 μg/Dl
*Wartość skrajna
- mężczyźni 17,7 - 35,9 μmol/L, 90 - 200 μg/Dl
- kobiety 11,1 - 30,1 μmol/L, 60 - 170 μg/Dl

Żelazo wchłania się w dwunastnicy i jelicie cienkim w postaci Fe2+. Po wchłonięciu wiązane jest przez apoferrytynę w błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Powstaje ferrytyna, a żelazo znajduje się wtedy na +3 stopniu utlenienia. We krwi transportowane jest przez transferynę. Magazynowane jest w wątrobie również w postaci ferrytyny.
Niedobór spotyka się w stanach zwiększonego zapotrzebowania, zaburzeń wchłaniania lub zwiększonej utraty żelaza. W takim przypadku może wystąpić niedokrwistość. Należy wprowadzić suplementację preparatami żelaza. Powinno się stosować ją m.in: u osób po zabiegach operacyjnych z dużą utratą krwi, u osób z krwawieniami z przewodu pokarmowego, z dróg rodnych, kobiet ciężarnych, karmiących, przy obfitych menstruacjach, u wcześniaków, u dzieci po konflikcie serologicznym, u osób z zaburzeniami wchłaniania żelaza.
 

33.  Emocje i motywacja-ośrodki
 

34.  Mowa-ośrodki
 

35.  Widzenie
 

36.  Aldosteron
Aldosteron należy do hormonów sterydowych wytwarzanych przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy. Aldosteron należy do grupy hormonów kory nadnerczy określanych jako mineralokortykoidy (Aldosteron i 11-dezoksykortykosteron).
Regulują one gospodarkę wodno-mineralną ustroju, w ramach tzw. układu RAA. Razem z 11-dezoksykortykosteronem działa on na nabłonki kanalików nerkowych, wzmagając resorpcję zwrotną soli sodowych, hamują ich wydalanie do moczu sodu w postaci chlorku sodu. Wraz z NaCl w ustroju zatrzymana jest woda oraz występuje obniżenie się ilości potasu w płynach ustrojowych.
...