WYDZIAŁ BIOINŻYNIERII ZWIERZĄT
Kierunek: BIOINŻYNIERIA PRODUKCJI ŻYWNOŚCI
Program ćwiczeń z chemii ogólnej w roku akademickim 2009/2010
Nazwisko i imię studenta
Mariola Wiśniewska
Grupa nr stanowiska
Opracowanie ćwiczeń: dr Jolanta Paprocka
REGULAMIN DLA KORZYSTAJĄCYCH Z PRACOWNI CHEMICZNEJ
Przepisy BHP dotyczące wykonywania ćwiczeń
1. Wszystkie roztwory i substancje będące na pracowni należy traktować jako trujące. Nie należy próbować smaku żadnych substancji chemicznych.
2. Podczas identyfikacji substancji po zapachu nie należy nachylać się nad naczyniem z roztworem, a opary skierować do siebie wachlującym ruchem ręki.
3. Probówkę, w której ogrzewa się ciecz należy utrzymywać w ciągłym ruchu, a wylot probówki powinien być skierowany w kierunku neutralnym „na nikogo”.
4. Nie należy nachylać się nad naczyniem z wrzącą cieczą, a w razie przelewania gorących roztworów zachować szczególną ostrożność.
5. Prace z odczynnikami stężonymi, żrącymi oraz roztworami substancji lotnych należy wykonywać pod wyciągiem.
6. Reakcje należy wykonywać używając objętości i stężeń roztworów podanych w opisach ćwiczeń. Reakcje probówkowe wykonujemy przy użyciu małych ilości odczynników.
7. W razie wypadku zgłosić fakt prowadzącemu ćwiczenia.
Sprawy porządkowe
1. Student przebywający w pracowni chemicznej zobowiązany jest posiadać fartuch ochronny.
2. Podczas wykonywania doświadczeń chemicznych długie włosy powinny być związane lub upięte.
3. Butelki z odczynnikami należy ustawiać na półkach do tego wyznaczonych.
4. Do wykonywania ćwiczeń używać wyłącznie czystych naczyń. Naczynia szklane po wykonaniu doświadczenia należy dokładnie spłukać bieżącą wodą, umyć roztworem detergentu, następnie ponownie spłukać bieżącą wodą, a w końcu starannie obmyć wodą destylowaną z tryskawki.
5. Sączki z osadami oraz odpady papierowe należy wrzucać do pojemników umieszczonych obok zlewu.
6. Roztwory rozcieńczone można wylewać bezpośrednio do zlewu. Roztwory stężone można wylewać do zlewu po uprzednim rozcieńczeniu, o ile prowadzący nie zarządzi inaczej.
7. Na terenie Katedry Chemii obowiązuje bezwzględny zakaz palenia tytoniu.
8. Ćwiczenia wykonujemy indywidualnie lub grupowo zgodnie z zaleceniem prowadzącego zajęcia.
9. Przed wejściem na salę ćwiczeń należy wyłączyć telefony komórkowe.
Podstawowe zasady warunkujące otrzymanie zaliczenia ćwiczeń
1. Ćwiczenia zaczynają się punktualnie o wyznaczonej godzinie. Studenci wchodzą do pracowni po zezwoleniu prowadzącego ćwiczenia i zajmują uprzednio wyznaczone miejsca.
2. Student zobowiązany jest do prowadzenia zeszytu z teoretycznie opracowanymi zagadnieniami wynikającymi z harmonogramu ćwiczeń.
3. Wszystkie nieobecności należy usprawiedliwić, a zaległe ćwiczenia odrobić praktycznie w terminie wynikającym z harmonogramu.
4. Student otrzymuje zaliczenie na podstawie zaliczenia wszystkich ćwiczeń praktycznych oraz po uzyskaniu pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów, a w systemie punktowym po zebraniu odpowiedniej ilości punktów.
5. Przed opuszczeniem pracowni należy uprzątnąć swoje miejsce pracy, a stanowisko przekazać osobie przygotowującej ćwiczenia.
6. Student zobowiązany jest do poszanowania mienia Katedry.
Program ćwiczeń z chemii ogólnej w roku akademickim 2009/2010 w semestrze zimowym ogółem 30 godzin lekcyjnych, 10 spotkań.
Ćwiczenie 1 (3h) 21 - 22 październik 2009 r.
Sprawy organizacyjne. Regulamin pracowni. Przepisy BHP. Zapoznanie się ze sprzętem laboratoryjnym. Wybrane metody otrzymywania kwasów zasad i soli.
Ćwiczenie 2 (3h) 28 - 29 październik 2009 r. SPRAWDZIAN 1
Amfoteryczność pierwiastków i ich związków. Hydroliza soli. Reakcje utleniania i redukcji.
Ćwiczenie 3 (3h) 4 - 5 listopada 2009 r. SPRAWDZIAN 2
Analiza jakościowa. Reakcje charakterystyczne wybranych kationów: Cu2+, Fe3+, Ca2+, Mg2+.
Ćwiczenie 4 (3h) 25 – 26 listopada 2009 r.
Poprawa zaległych sprawdzianów 1 i 2. Reakcje charakterystyczne wybranych anionów: Cl-, CO32-, PO43-, NO3-.
Ćwiczenie 5 (3h) 2 – 3 grudzień 2009 r.
Wprowadzenie do analizy miareczkowej. Sporządzanie roztworów o określonym stężeniu. Część audytoryjna - rozwiązywanie zadań z zakresu stężeń roztworów.
Ćwiczenie 6 (3h) 9 - 10 grudzień 2009 r. SPRAWDZIAN 3
Analiza miareczkowa acydymetryczna -przygotowanie mianowanego roztworu kwasu solnego -ilościowe oznaczanie NaOH w próbie.
Ćwiczenie 7 (3h) 16 – 17 grudzień 2009 r. SPRAWDZIAN 4
Redoksymetria. Manganometryczne oznaczanie Fe+2 w analizowanej próbie. W okresie przedświątecznym po uzgodnieniu dodatkowego terminu z osobą prowadzącą ćwiczenia możliwe będą poprawy sprawdzianów 3 i 4.
Ćwiczenie 8 (3h) 6 – 7 styczeń 2010 r. SPRAWDZIAN 5
Kompleksonometria. Oznaczanie jonów Ca2+ obok jonów Mg 2+ w analizowanym roztworze.
Ćwiczenie 9 (3h) 13 - 14 styczeń 2010 r. SPRAWDZIAN 6
Przygotowywanie i pomiar pH mieszanin buforowych
Ćwiczenie 10 (3h) 20 - 21 styczeń 2010 r.
Odrabianie i zaliczanie zaległych ćwiczeń. Wpisy do indeksów.
Zagadnienia obowiazujące przy zaliczeniu ćwiczeń
SPRAWDZIAN 1. Podstawowe prawa chemiczne – proste zadania rachunkowe. Klasyfikacja związków nieorganicznych. Tlenki, kwasy, zasady, sole - podział, nazewnictwo i otrzymywanie. Dysocjacja elektrolityczna kwasów, zasad i soli z uwzględnieniem dysocjacji stopniowej. Nazewnictwo jonów. Reakcje całkowitego i stopniowego zobojętniania.
SPRAWDZIAN 2. Reakcje strącania osadów- reakcje w zapisie cząsteczkowym i jonowym. Właściwości amfoteryczne wybranych tlenków i wodorotlenków: PbO, ZnO, Al.2O3, Cr2O3, Pb(OH)2, Zn(OH)2, Al(OH)3, Cr(OH)3 . Hydroliza soli – definicja oraz umiejętność pisania reakcji.
SPRAWDZIAN 3. Sposoby wyrażania stężeń roztworów: stężenie procentowe, molowe, wyrażone w jednostkach ppm. Przygotowanie roztworów o określonym stężeniu. Przeliczanie stężeń. Mieszanie roztworów tej samej substancji o różnym stężeniu (reguła mieszania).
SPRAWDZIAN 4.
♦ Obliczanie pH roztworów mocnych i słabych kwasów i zasad.
♦ Podstawy analizy alkacymetrycznej, zadania: -ustalanie dokładnego stężenia roztworu HCl na roztwór substancji podstawowej KHCO3 -obliczenia dotyczące oznaczeń alkacymetrycznych
SPRAWDZIAN 5
♦ Podstawy analizy manganometrycznej, zadania: -ustalenie miana KMnO4 na roztwór H2C2O4 -oznaczenie jonów Fe2+ w analizie za pomocą mianowanego roztworu KMnO4
♦ Reakcje utleniania i redukcji w zapisie cząsteczkowym i jonowym
SPRAWDZIAN6. Związki kompleksowe, budowa i nazewnictwo. Podstawy oznaczeń komploksonometrycznych: oznaczanie zawartości jonów Ca2+ obok Mg2+ - zadania rachunkowe. Roztwory buforowe, rodzaje i zasada ich działania. Proste obliczanie dotyczące pH mieszanin buforowych.
LITERATURA:
1. Wiśniewski W., Makowska H., Chemia ogólna nieorganiczna skrypt UWM
2. Szmal Z., Lipiec Z., Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej PZWL
3. Gosiewska H. Materiały do ćwiczeń z chemii ogólnej i analitycznej skrypt UWM
4. Śliwa A., Gorzelny W., Obliczenia chemiczne PWN
PRZYKŁADY ZADAŃ DO SAMODZIELNEGO ROZWIĄZANIA
N A P O D S T A W I E W Y B R A N Y C H P R A W C H E M I C Z N Y C H
Zad.1. Oblicz jaką liczbę moli stanowi:
a. 0,112 dm3 N2O5 odmierzonego w warunkach normalnych
b. 28 g KOH
c. 12,04·1021 cząsteczek H3PO4
Zad.2. Obliczyć masę:
a. 0,08 dm3 NH3 odmierzonego w warunkach normalnych
b. 0,15 mola NaOH
c. 3,01·1022 cząsteczek O2
Zad.3. Obliczyć jaką objętość zajmuje w warunkach normalnych:
a. 88 mg CO2
b. 0,25 mola NO
c. 2,408·1023 cząsteczek SO3
Zad.4. Obliczyć jaka objętość tlenku siarki(IV) potrzebna jest do otrzymania 3,28 g kwasu siarkowego(IV).
Zad.5. Obliczyć jaka objętość wodoru wydzieli się podczas reakcji 9,2 g sodu z wodą. Zad.6. Obliczyć masę tlenku magnezu potrzebną do otrzymania 23,2 gramów wodorotlenku magnezu. Zad.7. Obliczyć ile gramów NH3·H2O powstanie w trakcie reakcji 0,672 dm3 NH3 z wodą. Zad.8. Obliczyć ile cząsteczek a ile atomów znajduje się w:
a. 0,0112 cm3 N2O3 odmierzonego w warunkach normalnych
b. 0,98 g H2SO4
c. 1,5 mola Ca(OH)2
d. 80 mg NaOH
Zad.9. Ile cząsteczek znajduje się w 5 cm3 każdego gazu w warunkach normalnych?
Zad.10. W ilu molach tlenku siarki(IV) SO2 znajduje się tyle samo tlenu co w 5 molach tlenku siarki(VI) SO3.
Zad.11. Jeden z nawozów sztucznych ma skład (NH4)2...
gwc