Transfuzja Krwi - Ukrywane ...pdf - zdrowie - katty216

Przedruk ze strony: http://www.eioba.pl/a85409

/transfuzja_krwi_ukrywane_fakty_krwiopijczy_biznes_i_skutki_uboczne

Drukuj pracħ

Transfuzja Krwi - Ukrywane Fakty -

Krwiopijczy Biznes i Skutki Uboczne

Apele o oddawanie krwi to nie tyle koniecznoĻę ile jak dowiedziono juŇ w latach

1980-2000 biznes oraz zþe nawyki sþuŇby zdrowia. MoŇna siħ praktycznie zawsze obejĻę

bez transfuzji nawet przy najbardziej skomplikowanych operacjach. Jest to nie tylko

bezpieczne dla Ňycia pacjentw ale i generalnie zdrowsze dla ludzi. Za to nieetyczne

zyski bankw krwi rodzĢ kontrowersje i dajĢ duŇo do myĻlenia. Krwiopijczy biznes

medyczny celowo zabijaþ ĺwiadkw Jehowy dla ochrony swoich interesw i robi to

nadal, chociaŇ prawda jak oliwa dawno wypþynħþa na wierzch. Czþowiek powinien mieę

wybr, ale stan wiedzy lekarzy i poziom usþug medycznych w Polsce na to chyba jeszcze

dþugo nie bħdzie pozwalaę.

TRANSFUZJA KRWI - NIE ZAWSZE JEST

KONIECZNA

Krew (þac. sanguis) to rodzaj tkanki þĢcznej krĢŇĢcej w naczyniach krwionoĻnych (ukþad

krwionoĻny zamkniħty) lub w jamie ciaþa (ukþad krwionoĻny otwarty). W szerokiej definicji

obejmuje krew obwodowĢ i tkankħ krwiotwrczĢ, a w wĢskiej tylko tħ pierwszĢ. Jako

jedyna (wraz z limfĢ) wystħpuje w stanie pþynnym. Odpowiada za transport elementw

morfotycznych krwi oraz rŇnych biaþek. IloĻę krwi w organizmie przeciħtnego czþowieka

wynosi 5-5,5 l (70 ml/kg) i jest to w przybliŇeniu 1/13 do 1/12 wagi ciaþa. Dla dzieci jest to

ok. 1/10 do 1/9 wagi ciaþa. CzħĻę krwi mieĻci siħ w zbiornikach krwi i jest wþĢczana do

krĢŇenia tylko w razie koniecznoĻci. Krew moŇna podzielię na osocze oraz na elementy

morfotyczne (czyli komrkowe). Krew jest uŇywana do kontrowersyjnych transfuzji, ciĢgle

sþychaę apele o jej oddawanie. Tymczasem czħsto wcale nie jest potrzebna, ale stanowi

wielki dochd dla osb i firm zajmujĢcych siħ handlem krwiĢ, takŇe nielegalnym.

Erytrocyty - Czerwone

ciaþka krwi

W 1941 roku dr John S. Lundy ustaliþ pewnĢ reguþħ, dotyczĢcĢ przetaczania krwi.

NajwyraŅniej bez Ňadnego dowodu klinicznego orzekþ, Ňe jeĻli poziom hemoglobiny,

skþadnika krwi przenoszĢcego tlen, spadnie poniŇej 10 gramw na 100 mililitrw, pacjentowi

potrzebna jest transfuzja. Z czasem liczba ta staþa siħ dla lekarzy normĢ. Niemniej, od ponad

30 koıcowych lat XX wieku wytycznĢ tħ podaje siħ w wĢtpliwoĻę. W roku 1988, na þamach

czasopisma The Journal of the American Medical Association otwarcie przyznano, Ňe nie da

siħ jej niczym uzasadnię. Zdaniem anestezjologa Howarda L. Zaudera áokrywa [jĢ] zasþona

tradycji i mrok niewiedzy, nie potwierdzajĢ jej natomiast dowody kliniczne ani

eksperymentalneÑ. Inni nazywajĢ tħ reguþħ zwykþym mitem. Mimo tak zdecydowanego

zdemaskowania tego mitu, wciĢŇ siħ go powszechnie honoruje i uznaje za rozsĢdne

zalecenie. Dla wielu anestezjologw i innych lekarzy, poziom hemoglobiny poniŇej 10 jest

sygnaþem nakazujĢcym przetoczenie krwi dla wyrwnania niedokrwistoĻci. Czħsto robi siħ to

wþaĻciwie automatycznie.

Postħpowanie takie niewĢtpliwie przyczynia siħ dziĻ do masowego naduŇywania krwi i

preparatw krwiopochodnych. Jak ocenia dr Theresa L.Crenshaw z Komisji Prezydenckiej

ds. Epidemii HIV, w samych Stanach Zjednoczonych co roku dokonuje siħ jakieĻ dwa

miliony zbytecznych przetoczeı, a mniej wiħcej poþowy transfuzji krwi konserwowanej,

daþoby siħ uniknĢę. Japoıskie Ministerstwo Zdrowia i Opieki Spoþecznej potħpiþo

ánieumiarkowane stosowanie transfuzjiÑ w tym kraju oraz áĻlepĢ wiarħ w skutecznoĻę tej

metodyÑ. Przy leczeniu niedokrwistoĻci przetaczaniem krwi moŇe siħ okazaę, Ňe jest ono

groŅniejsze dla Ňycia niŇ sama niedokrwistoĻę. Pomogli tego dowieĻę ĺwiadkowie Jehowy,

ktrzy nie zgadzajĢ siħ na transfuzjħ, gþwnie z powodw religijnych. MoŇe czytaþeĻ kiedyĻ

w gazecie, Ňe ĺwiadek Jehowy zmarþ, bo nie przyjĢþ krwi. Niestety, w takich doniesieniach

rzadko przedstawia siħ caþĢ prawdħ. Czħsto przyczynĢ zgonu jest to, Ňe lekarze odmawiajĢ

operacji bez uŇycia krwi lub operujĢ zbyt pŅno, celowo innowiercħ doprowadzajĢc do

Ļmierci za przekonania. Niektrzy chirurdzy ŇĢdajĢ wyraŇenia zgody na transfuzjħ, gdyby

poziom hemoglobiny spadþ poniŇej 10g/100ml. Tymczasem wielu innych lekarzy, z

powodzeniem operowaþo ĺwiadkw, chociaŇ stħŇenie hemoglobiny wynosiþo piħę, dwa, a

nawet jeszcze mniej. Chirurg Richard K. Spence mwi: áNa przykþadzie ĺwiadkw Jehowy

nauczyþem siħ, Ňe obniŇony poziom hemoglobiny nie ma Ňadnego zwiĢzku ze

ĻmiertelnoĻciĢÑ.

W roku 1977 Ott i Cooley napisali o 542 operacjach sercowo-naczyniowych, ktrych

dokonano na ĺwiadkach bez przetaczania krwi, i doszli do wniosku, Ňe zwiĢzane z nimi

ryzyko jest ádopuszczalneÑ. Na proĻbħ innych badaczy, Cooley przeĻledziþ w latach 80-tych

XX wieku statystykħ 1026 operacji, z ktrych 22 procent wykonano u dzieci, i doszedþ do

wniosku, Ňe áryzyko operowania pacjentw bħdĢcych ĺwiadkami Jehowy w zasadzie nie jest

wiħksze niŇ u pozostaþychÑ. RwnieŇ dr med. Michael E. DeBakey oĻwiadczyþ, Ňe áw

znacznej wiħkszoĻci przypadkw [gdy pacjentami sĢ ĺwiadkowie) ryzyko operacji bez

przetoczenia krwi nie jest wiħksze niŇ u pacjentw, ktrym przetacza siħ krewÑ (informacja

podana osobiĻcie w marcu 1981). W rŇnych publikacjach spotyka siħ teŇ wzmianki o

udanych powaŇniejszych operacjach urologicznych i ortopedycznych. Dr med. G. Dean

MacEwen oraz dr med. J. Richard Bowen napisali o zabiegu usztywnienia krħgosþupa,

ádokonanym pomyĻlnie u 20 maþoletnich [ĺwiadkw]Ñ (dane nie opublikowane, sierpieı

1981). Poza tym, dodali nastħpujĢcĢ uwagħ: áChirurg musi siħ zdobyę na filozofiħ

uznawania zasady poszanowania prawa pacjenta do nieprzyjmowania transfuzji krwi, a

mimo to dokonywaę zabiegw w sposb zapewniajĢcy pacjentowi bezpieczeıstwoÑ.

Herbsman donosi o pomyĻlnym leczeniu przypadkw ze áznacznĢ utratĢ krwi z powodu

urazuÑ (takŇe u dzieci). Przyznaje: áĺwiadkowie sĢ w nieco gorszej sytuacji, gdy potrzebna

jest krew. Niemniej jest rzeczĢ caþkiem oczywistĢ, Ňe zamiast przetaczania krwi moŇemy

zastosowaę inne ĻrodkiÑ. PoniewaŇ zauwaŇyþ, iŇ wielu chirurgw wzbrania siħ przyjmowaę

ĺwiadkw jako pacjentw z áobawy przed konsekwencjami prawnymiÑ, pisze, Ňe taki

niepokj jest bezpodstawny. W Polsce jednak buszuje medyczna ignorancja na temat

operacji bez transfuzji i innych alternatyw medycznych.

Leczenie bez krwi jest starĢ-nowĢ ámetodĢ standardowĢÑ. O korzyĻciach z bezkrwawych

metod leczenia zachowawczego i chirurgicznego, reporterzy rozmawiajĢ z czterema

specjalistami:

Ɠ Kto, oprcz pacjentw, odmawiajĢcych transfuzji, ze wzglħdw religijnych, jest

zainteresowany bezkrwawĢ chirurgiĢ?

Dr Spahn: W naszym oĻrodku o leczenie bez krwi proszĢ zwykle bardzo dobrze

poinformowani pacjenci.

Dr Shander: W roku 1998 liczba pacjentw, ktrzy odmwili przyjħcia krwi z przyczyn

osobistych, prekroczyþa liczbħ tych, ktrzy uczynili to z powodu przekonaı religijnych.

Dr Boyd: WeŅmy na przykþad pacjentw z rakiem. Wielokrotnie przekonaliĻmy siħ, Ňe jeĻli

nie otrzymujĢ krwi, to szybciej dochodzĢ do zdrowia i rzadziej wystħpuje u nich nawrt

choroby.

Dr Spahn: Bez uŇycia krwi czħsto leczymy profesorw uniwersyteckich i ich Ňony. Nawet

chirurdzy proszĢ, byĻmy unikali transfuzji! Jeden z nich, na przykþad, przyszedþ do nas w

sprawie swej Ňony, ktra miaþa byę operowana. áPostarajcie siħ o jednoÑ Ï powiedziaþ Ï

áŇeby nie dostaþa krwi!Ñ

Dr Shander: Moi anestezjolodzy oĻwiadczyli: ÑPacjenci, ktrzy nie otrzymujĢ krwi, czujĢ siħ

tak samo dobrze, a moŇe nawet lepiej. Dlaczego, wiħc, mamy stosowaę dwie metody

leczenia? JeŇeli ta jest najlepsza, powinniĻmy stosowaę jĢ u wszystkichÑ. Dlatego

spodziewamy siħ, Ňe bezkrwawe leczenie stanie siħ metodĢ standardowĢ.

Dr Earnshaw: Tak siħ skþada, Ňe bezkrwawa chirurgia znajduje szczeglne zastosowanie u

ĺwiadkw Jehowy. Ale chcemy leczyę w ten sposb wszystkich.

Ɠ Czy leczenie bez krwi jest droŇsze czy taısze?

Dr Earnshaw: Taısze.

Dr Shander: Koszty leczenia tĢ metodĢ sĢ o 25 procent niŇsze.

Dr Boyd: PowinniĻmy je stosowaę juŇ choęby z tego wzglħdu.

Ɠ Jak rozwija siħ leczenie bez krwi?

Dr Boyd: UwaŇam, Ňe bardzo szybko. I na tym nie koniec. Co rusz dostrzegamy nowy,

uzasadniony powd, by nie uŇywaę krwi.

LEKARZE A BEZKRWAWA CHIRURGIA

áBezkrwawa chirurgia jest nie tylko dla ĺwiadkw Jehowy, lecz dla wszystkich pacjentw.

MyĻlħ, Ňe kaŇdy lekarz powinien wziĢę to pod uwagħÑ (dr Joachim Boldt Ï prof.

anestezjologii, Ludwigshafen, Niemcy). --dr Joachim Boldt

áWprawdzie transfuzje sĢ dziĻ bezpieczniejsze, niŇ w przeszþoĻci, ale wciĢŇ niosĢ ze sobĢ

zagroŇenia, do ktrych naleŇĢ reakcje ukþadu odpornoĻciowego oraz moŇliwoĻę zakaŇenia

siħ zapaleniem wĢtroby, bĢdŅ chorobami, przenoszonymi drogĢ pþciowĢÑ (dr Terrence

J.Sacchi Ï docent nauk medycznych). --dr Terrence J.Sacchi

áWiħkszoĻę lekarzy przeprowadza transfuzjħ odruchowo i, po prostu, bezkrytycznie szafuje

krwiĢ. Ja tak nie robiħÑ (dr Alex Zapolaıski Ï ordynator oddziaþu kardiochirurgicznego w

Instytucie Chorb Serca w San Francisco).

áMoim zdaniem Ï Ňadna operacja brzucha, u przeciħtnego pacjenta, nie wymaga z zasady

transfuzji krwiÑ (dr Johannes Scheele Ï prof. chirurgii z Jeny w Niemczech)

PRZYKýADY POWIKýANIA TRANSFUZJI

Choroba Chagasa stanowi przykþad, jak krew przenosi zakaŇenie nawet na znacznĢ

odlegþoĻę. áThe Medical PostÑ z 16 stycznia 1990 roku informuje, Ňe Òw Ameryce ýaciıskiej

choruje na niĢ chronicznie 10-12 milionw ludziÓ. Wyrobiþa sobie opiniħ ájednego z

najwiħkszych zagroŇeı, towarzyszĢcych przetaczaniu krwi w Ameryce PoþudniowejÑ. Tak

zwany ápluskwiak zabjcaÑ kĢsa ĻpiĢcĢ ofiarħ w twarz, wysysa krew, a w rance pozostawia

odchody. UkĢszony przez caþe lata moŇe byę nosicielem choroby Chagasa (w tym czasie

moŇe teŇ oddawaę krew), zanim dojdzie u niego do uszkodzenia serca i ciħŇkich powikþaı.

Dlaczego mieliby siħ tym przejmowaę ludzie, zamieszkujĢcy odlegþe kontynenty? W gazecie

áThe New York TimesÑ z 23 maja 1989 roku, dr L.K.Altman opisaþ przypadki

poprzetoczeniowej choroby Chagasa, wĻrd nich jeden Ļmiertelny. Nastħpnie dodaþ: áInne

mogþy pozostaę nie wykryte, poniewaŇ [tutejsi lekarze] nie znajĢ dobrze choroby Chagasa

ani nie zdajĢ sobie sprawy, Ňe potrafi siħ ona szerzyę przez transfuzjħÑ. Tak wiħc krew moŇe

byę Ļrodkiem transportu i przenosię choroby bardzo daleko.

W przybliŇeniu, co setnej transfuzji krwi towarzyszy gorĢczka, dreszcze albo wysypka

[pokrzywka] (È) Na 6000 transfuzji masy czerwonokrwinkowej, jedna wywoþuje

hemolitycznĢ reakcjħ poprzetoczeniowĢ. Jest to ciħŇka reakcja immunologiczna, ktra moŇe

wystĢpię natychmiast lub z opŅnieniem, kilka dni po transfuzji. Jej nastħpstwa to: ostra

niewydolnoĻę nerek, wstrzĢs, zakrzepy wewnĢtrznaczyniowe, a nawet ĻmieręÑ. (National

Institutes of Health [NIH], konferencja w roku 1988).

Naukowiec, duıski, Niels Jerne, otrzymaþ w roku 1984 nagrodħ Nobla w dziedzinie

medycyny. Kiedy go zapytano, dlaczego odmwiþ przyjħcia transfuzji krwi, odrzekþ: áKrew

czþowieka to jakby jego odciski palcw Ï nie ma dwch typw krwi, ktre by ĻciĻle sobie

odpowiadaþyÑ.

PapieŇ Polak Jan Paweþ II przeŇyþ zamach na swoje Ňycie. OpuĻciþ szpital, ale wrciþ tam

ponownie na dwa miesiĢce i áwiele wycierpiaþÑ. Dlaczego? Na skutek transfuzji krwi zaraziþ

siħ wirusem cytomegalii, co mogþo doprowadzię do Ļmierci.

Dr Knud Lund-Olsen napisaþ: áPoniewaŇ (È) niektrzy ludzie z grup wysokiego ryzyka

ochotniczo zgþaszajĢ siħ jako krwiodawcy, bo wtedy automatycznie sĢ testowani na AIDS,

unikanie przyjmowania transfuzji krwi uwaŇam za uzasadnione. ĺwiadkowie Jehowy

odmawiajĢ tego od lat. CzyŇby wiedzieli, co przyniesie przyszþoĻc?Ñ (áUgeskrift for L½gerÑ

z 26 wrzeĻnia 1988)

áNarzuca siħ wniosek, Ňe komponenty krwi otrzymuje obecnie wielu pacjentw, ktrzy nie

majĢ szansy odniesienia korzyĻci z transfuzji (krew nie jest im potrzebna), natomiast sĢ

naraŇeni na znaczne ryzyko niepoŇĢdanych nastħpstw. ņaden lekarz nie poddaþby Ļwiadomie

pacjenta zabiegowi, ktry nie moŇe pomc, tylko zaszkodzię, niemniej tak siħ wþasnie dzieje,

gdy niepotrzebnie przetacza siħ krewÑ.

(áTransfusion-Transmitted Viral DiseasesÑ, 1987)

áNaduŇywanie techniki medycznej to jedna z gþwnych przyczyn obecnego wzrostu

wydatkw na opiekħ zdrowotnĢ. (È) Szczeglne miejsce zajmuje tu przetaczanie krwi,

zarwno ze wzglħdu na koszty, jak teŇ na wysoki stopieı ryzyka. W tej sytuacji Wsplna

Komisja do Akredytacji Szpitali w Ameryce, zaliczyþa transfuzje do zabiegw, z ktrymi

wiĢŇĢ siħ ÒduŇe liczby, duŇe ryzyko i duŇe prawdopodobieıstwo bþħduÓ Ñ. (áTransfusionÑ,

lipiec/sierpieı 1989)

áObawiam siħ, iŇ nierzadko arogancja profesjonalisty wypiera zdrowy lekarski rozsĢdekÑ Ï

powiedziaþ dr James L.Fletcher jun. Ï áSposb leczenia dziĻ uwaŇany jest za ÒnajlepszyÓ,

jutro siħ zmienia lub zostaje zarzucony. Kto jest bardziej niebezpieczny: 'religijni rodzice' czy

zarozumiaþy lekarz, przekonany o tym, Ňe proponowana przez niego metoda jest

bezwzglħdnie konieczna?Ñ. (áPediatricsÑ, z paŅdziernika 1988)

Przetaczanie Krwi a Rak

Naukowcy przekonujĢ siħ, Ňe przetoczona krew moŇe dziaþaę hamujĢco na system obronny i

Ňe zmniejsza to odsetek przeŇyę u operowanych na raka. Czasopismo Cancer z 15 lutego

1987 opublikowaþo wyniki pouczajĢcych badaı, przeprowadzonych w Holandii. Czytamy w

nich: áWyraŅnie niekorzystny wpþyw transfuzji na dþuŇsze utrzymanie siħ przy Ňyciu

zaobserwowano u pacjentw z rakiem okrħŇnicy. W grupie tej odsetek przeŇyę piħcioletnich

wynosiþ 48 procent wĻrd chorych, ktrym przetoczono krew, a 74 procent u tych, ktrym

jej nie przetoczonoÑ. Lekarze z Uniwersytetu Poþudniowej Kalifornii rwnieŇ stwierdzili; Ňe

wĻrd osb, ktre podczas chirurgicznego leczenia raka otrzymaþy krew, nawroty

nastħpowaþy o wiele czħĻciej. O wynikach badaı kontrolnych u stu pacjentw donosiþo

pismo Annals of Otology, Rhinalogy & Laryngology z marca 1989: áWspþczynnik

nawrotw we wszystkich odmianach raka krtani wynosiþ 14 procent u tych, ktrzy nie

otrzymali krwi, a 65 procent u tych, ktrzy jĢ otrzymali. W wypadku raka jamy ustnej,

gardþa oraz nosa lab zatok Ï wspþczynnik nawrotw doszedþ do 31 procent, gdy nie

stosowano transfuzji, i 71 procent, gdy jĢ stosowanoÑ. W artykule zatytuþowanym

áTransfuzje krwi a chirurgiczne leczenie nowotworwÑ dr John S.Spratt oĻwiadczyþ:

áNiewykluczone, Ňe specjalista w zakresie chirurgii nowotworw bħdzie siħ musiaþ

wyspecjalizowaę w operowaniu bez krwiÑ (The American Journal of Surgerry z wrzeĻnia

1986).

PieniĢdze Zarobione na Krwi

W roku 1994, spoþeczeıstwem niemieckim wstrzĢsnħþa wiadomoĻę, Ňe jakieĻ 2500 osb

zaraziþo siħ wirusem HIV, na skutek transfuzji krwi lub przyjħcia Ļrodkw krwiopochodnych.

Jak donosi gazeta Sddeutsche Zeitung, w trakcie debaty parlamentarnej, w styczniu 1995

roku, federalny minister zdrowia zwrciþ siħ do ofiar i poprosiþ áw imieniu swego rzĢdu o

przebaczenieÑ bþħdw, ktre przysporzyþy im cierpieı. W czasie obrad stwierdzono, Ňe

gþwna odpowiedzialnoĻę spoczywa na przemyĻle farmaceutycznym oraz Ļrodowisku

lekarskim i Ňe Niemiecki Czerwony KrzyŇ zepsuþ sobie reputacjħ, gdyŇ zbyt usilnie dĢŇyþ do

tego, by staę siħ áproducentem lekarstw krwiopochodnychÑ. Kobieta, ktra zaraziþa siħ

wirusem HIV od swego nieŇyjĢcego juŇ mħŇa, ubolewaþa: áCo najmniej 700 osb chorych na

hemofiliħ wciĢŇ by Ňyþo, gdyby wtedy (È) [przemysþ farmaceutyczny] nie myĻlaþ jedynie o

zbijaniu pieniħdzyÑ.

Hemofilicy a ZakaŇonĢ Krew

ĺWIATOWE obroty handlu krwiĢ osiĢgnħþy w 1992 roku wartoĻę dwch miliardw dolarw

rocznie. Pogoı za zyskiem z tej sprzedaŇy spowodowaþa wielkĢ tragediħ we Francji.

Leczenie hemofilikw preparatami krwi zakaŇonej wirusem HIV doprowadziþo do tego, te

setki osb nabawiþo siħ AIDS, a 250 zmarþo na choroby z nim zwiĢzane. (The Boston Globe

z 28 paŅdziernika 1992 roku, strona 4)

W Niemczech zmarþo 400 chorych na hemofiliħ, a przynajmniej 2000 zaraziþo siħ HIV za

poĻrednictwem zakaŇonej krwi. SĢ to ofiary ánieĻwiħtego przymierzaÑ chciwoĻci z

niedbalstwem sþuŇby zdrowia. (The Guardian Weekly z 22 sierpnia 1993 roku, strona 7)

RwnieŇ w Kanadzie wybuchþ skandal w zwiĢzku z krwiĢ. Ocenia siħ, Ňe ponad 700

hemofilikom podawano tam krew zainfekowanĢ wirusem AIDS. W lipcu 1984 roku rzĢd

tego kraju zostaþ ostrzeŇony, Ňe Czerwony KrzyŇ rozprowadza wĻrd chorych na hemofiliħ

preparaty zakaŇonej krwi; wycofano je z ryku jednak dopiero rok pŅniej, czyli w sierpniu

1985 roku. (The Globe and Mail z 22 lipca 1993 roku, strona A21 oraz The Medical Post z

30 marca 1993 roku, strona 26)

Wedþug depeszy nadanej 21 kwietnia 1993 roku z Madrytu przez Agencjħ Reutera tamtejsze

Ministerstwo Zdrowia poinformowaþo, Ňe Hiszpania wypþaci odszkodowanie 1147

hemofilikom, ktrzy w latach osiemdziesiĢtych zarazili siħ wirusem AIDS przez transfuzje

krwi lub plazmy. Ponad 400 z nich zmarþo juŇ na AIDS. (The New York Times z 22 kwietnia

1993 roku, strona A13)>

Transfuzja Krwi - Ukrywane ...pdf

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: