Typ: Marchantiophyta.
Budowa: gametofit ma zazwyczaj budowę plechowatą mocowanej do podłoża
chwytnikami, warstwa asymilacyjna dość mała, spichrzowa duża. Na jedną kom asymilacyjną przypada jeden aparat szparkowy, zbudowany z 4 pierścieni kom (16 kom tworzy aparat) . (u innych te kom leżą obok siebie).
Rozmnażanie: Marchantia polymorpha jest dwupienna , na gametofitach żeńskich tworzą się palemki – rodniostany z 9 paluchami. Wcięcia w plemniostanach są mniejsze. Sporofit wrasta w gametofit stopą. Elatery spulchniają kom, kiedy jest sucho one się rozprostowują.
Gametofit jest tu pokoleniem dominującym ze względu na możliwość przeprowadzania fotosyntezy oraz dłuższym okresem trwania od sporofitu, który jest bardzo mały i ograniczony do samej zarodni. Gametofit porostnicowych jest rośliną dwupienną - na męskim gametoficie wyrastają na krótkich trzonkach parasolowate plemniostany (z plemniami umieszczonymi na ich obrzeżu) oraz na gametoficie żeńskim gwiaździste rodniostany pod którymi umieszczone są rodnie. U porostnicowych następuje regularna przemiana pokoleń, w której następują kolejno rozmnażanie bezpłciowe (aplanospory przenoszone przez wiatr) oraz płciowe (na drodze oogamii), które uzależnione jest od obecności wody.
Mogą też rozmnażać się bezpłciowo przez kubeczki postawione na pow plechy. Mogą też rozmnażać przez regenerację plechy.
Rząd Jurgenmaniales –z innych kom różne części gametofitu
- gatunki o budowie listkowatej
-brak aparatów szparkowych
- ściana zarodni wielowarstwowa
-brak łusek pod spodem gametofitu
( mogą wykształcać prymitywne wiązki przewodzące); posiada łodygę i liście(z jednej warstwy komórek); na łodyżce są ustawione w 3 rzędach; jeden rząd w postaci amfigastriów (powoduje symetrie grzbieto-brzuszna) ; rodnia wyrasta szczytowo; sporofit z dobrze wykształcona setą, na secie zarodnia z zarodnikami i sprężniami; zarodnia pęka 4 klapami.
Riccia fluitans, Conocepchalum conicum, Ricciocarpos natans
T: Bryophyta K: Sphagnopsida (torfowce) Sphagnum sp.
-splątek krótkotrwały, blaszkowatego kształtu, przymocowany chwytnikami
- sporofit jest niewielki
-brak elater
- w szczytowej części główka, to są pędy, które jeszcze nie urosły
- sposoby magazynowania wody to kom wodonośne i
- woda napływa do kom wodonośnych przez pory
-zarodnia praktycznie siedzi na brak sety, do góry wynosi je pęd boczny
Jest to gr bardzo wyspecjalizowana , wszyscy współcześnie żyjący przedstawiciele należą do jednego rzędu, jednej rodziny, jednego rodzaju.
Budowa: splątek jest tworem plechowatym , nieregularnie rozgałęzionym i zbudowanym z jednej tylko warstwy kom . Zarówno splątek jak i młody gametofor są przytwierdzone do podłoża chwytnikami, które później zanikają. Ulistniona łodyżka rośnie przy udziale trójsiecznej kom inicjalnej, ale ulistnienie na łodyżce staje się spiralne. Liczne ,krótkie gałązki skupiają się na szczycie tworząc główkę. Liście pobawione żebra. Mają 2 rodzaje komórek – duże i martwe kom wodonośne. O ścianach z licznetmi porami i pierścieniowatymi zgrubieniami, oraz mniejs kom zielone o funkcjach asymilacyjnych. Każka kom wodonośna jest otoczona przeważnie przez 4 kom zielone. Plemnie wykształcają się w kątach liści, a rodnie mają położenie szczytowe.sporofit ma bardzo krótką setę, niewidoczną z zewnątrz, wzniesiony jest jenak na bezlistnym trzoneczku- pseudopodiom (jest zbudowany z haploidalnej taknki gametofitu, a nie z diploidalnej od sporofitu jak seta. Brak ozębni.
Rozmnażanie
-wegetatywne, poprzez wytwarzanie nitkowatych wyrostków, które dają początek nowym plechowatym splątkom. W regularnych odstępach poniżej główki mieszczą się pęczki gałązek których część przylega do łodyżki, a reszta odgina się od niej pod kątem prostym. Liście pozbawione zebra, zbudowane z 2 rodzajów kom – wodonośnych, zawierających liczne pory i z
T: bryophyta, R Bryopsida mchy właściwe
- splątek nitkowaty, z jednego splątka kilka gametofitów
- dominuje ulistniony gametofit, przytwierdzony wielokomórkowymi chwytnikami
- zarodnia podobna do torfowcowych (brak elaterów) ale brzeg puszki nie jest gładki – jest perystom
Budowa: kiełkujący zarodnik wytwarza nitkowaty, wielokomórkowy i silnie rozgałęziony splatek. Tak silnie rozwinęty splątek miże dać początek wielu ulistnionym łodyżkom, gametoforom, które są klonami. Gametofor są zawsze ulistnioną łyżką, opatrzoną często wizką przewodzącą
Polytrychym sp, Polytrichum commune, Mnium sp, Funaria sp.
Ćwiczenia nr 2.
Paprotniki
-widłakowe
-skrzypy
- paprocie??
Cechy wspólne :
-gametofit jest przeważnie samodzielną rośliną zieloną lub bezzieleniową (symbioza z grzybami), sporofit po krótkim okresie zależności dorasta
-zarodniki produkowane w specjalnych zarodniach, w których zachodzi mejoza
-pośrednio ich przodkami były ryniofity.
Lycophyta- widłakowe (wszystkie w Polsce są pod ochroną).
- pęd ma budowę aktynosteliczną lub plektosteliczną
-U widłaków pęd jest nadziemny, wyraźnie zróżnicowany na łodygę i liście, gdzie funkcje asymilujące pełnią liście, najczęściej pęd nadziemny ma strukturę…… płożącą się po ziemi, od którego odchodzą pędy boczne, a od pędu głównego, tego płożącego Ochodzą korzenie przybyszowe, które utrzymują roślinę w ziemi i pobierają wodę. U widłaków wyraźny jest dymorfizm, zróżnicowanie liści- występują 2 typy liści, które różnią się za równo pod względem budowy jak i pełnionych funkcji. I tak na dole, na pędzie głównym znajdują się liście, których funkcją jest asymilacja, nazywane są trofofilami. natomiast na szczytach, zebrane w kłosy znajdują się liście nazywane sporofilami, to właśnie na tych liściach znajdują się zarodnie, w których dojrzewają zarodniki. Na kłos zarodnionośny składa się oś sporofilostanu, czyli przedłużenie pędu oraz osadzone na nim sporofilostany. A na sporofilach, znajdują się zarodnie nerkowatego kształtu, przez które …… zarodniki. U widłakowych produkowany jest tylko jeden typ zarodników, są one wie jadnakozarodnikowe do nich dobudowują się gametofity??? Które są wieloletnie , które dojrzewają p-rzez wile lat. Mogą być samożywne, cudzożywne, bardzo często żyją symbiozie z grzybami.
Cykl życiowy z zarodników????? Dojrzewają gametofity, jeżeli dojrzeją gametangia ??? w których są komórki jajowe, dochodzi do zapłodnienia ?? w środowisku wilgotnym, np. przy udzile rosy , rozwija się sporofit na szczycie którego znajdują się zarodnie???
???
Drugą gupa widakowych są widliczki, generalna struktura sporofitu jest bardzo podobna jak u widłaków. Sporofit też tworzą ulistnione łodygi i pęd nadziemny rozgałęziający się wielokrotnie, a sporofile zebrane są na szczytach pędów w kłosach . w odróżnieniu od widlaków, widliczki są różnozarodnikowe, mają makro i mikrospory(tu dojrzewają kom męskie). Mikrospory tworzą mikrosporangia, a mikrosporangia są umieszcone na liściach, na sporofilach. Natomist makrospory dojrzewają w makrosporangiach, które są umieszcone na lisciach . zazwykaczaj makrosporo file i mikrosporo file występują w obrębie jednego kłosu zarodnionośnego (makrosporo file na dole , a mikrosporo file u góry). Czasami zdarza się, że w jednym kłosi makrosporo file zajmują połowę , a mikorsporofile drugą połowę , mogą też, rzadko, być na innyc kłosach.
Cykl życiowy widliczki: ……………..U widliczek gametofity ??? ich pierszw podziały zachodzą w obrębie makrospory?? Gametofit coś tam ścianę makrospory także gametofity u widliczki pozostają w obrębie spor
.Generalnie występują w klimacie tropiklanym
Poryblinowe.
Klasa: poryblinowe one już coś tam sporofitów , posiadają krótką, bulwiastą łodygę. Ta łodyga stanie się częścią ,,,,… ma wtórny przyrost na grubosć ona ma łodyg ę nie żadne kłącze (kłącze to łodyga będąca pod ziemią rozetkowate coś tam liścia .
Cykl życiowy dokładnie taki sam jak u widliczek sporofit, makro i mikrosporangia
Skrzypy
Ściana wysycona krzemionką , a sporofit zróżnicowany na podziemne kłącza i nadziemne łodygi. Kłącza są wieloletnie, a łodygi jednoroczne. Kłącze podziemne i łodyga podzielone są na węzły i9 międzywęźla. Węzły, to są te obszary od których odchodzą pędy boczne , w obrębie węzłów wyrastają również liście są wy……., pozrastane i tworzą pochewkę okołowęzłową i te pochewkowate liście znajdują się… zrówno na pędzie głownym jak i na pędach bocznych. A od pędów bocznych odchodzą kolejne pędy boczne . w węzłach są merystemy interkalaria no i normalnie merystem wierzchołkowy . jak rosną prez system interkalrny to dochodzi do rozerwania tkanki miękiszowej i powstają jakies tam przywody powietrzne?. U skrzypów wyraźnie morfologicznie można wyróżnic trofofile i sporofile, te liscie w pochewkach to trochofile, sporofile zebrane są w kłosy zarodnionośne na szczytach (mają postć sześciokątnych tarczek, które stykają się ze sobą , później jak dojrzewaj sporofile i zarodniki t o rozdzielają się i zarodniki wysypują się )
Sporofil ma strukturę podobną do pineski?? Od jego spodu, znajduą się woreczki , te woreczki to zarodnie . skrzypy są jadnakozarodnikowe .
Gametofit u skrzypów jeste najczęściej samożywny i rozwija się poza ??
Rodnia u skrzypów
bzdetsterta