§ 8, ust. 2, punkt 4. lit. a
I. Opracowanie i wdrożenie programu „Ocalić od zapomnienia dziedzictwo kultury regionalnej”
Reforma oświaty wprowadzona w 1999 r. nałożyła na nauczycieli obowiązek realizacji ścieżek edukacyjnych. Jedną z nich jest ścieżka regionalna. Minister Edukacji Narodowej w Rozporządzeniu z dnia 15 lutego 1999 r. określił cele edukacyjne, zadania szkoły i treści, które mają być realizowane przez szkołę. Jednak ich realizacja wywołuje sporo kontrowersji w środowisku szkolnym. Istnieją placówki, w których realizuje się ich treści w formie zajęć dydaktycznych, w innych szkołach obowiązek realizacji spada na dydaktyków. Tak też stało się w mojej szkole. Współczesne nauczanie ma pokazywać świat w ujęciu holistycznym, a nie przekazywać fragmentaryczną wiedzę z poszczególnych przedmiotów, dlatego tak istotne stało się opracowanie strategii działania, by nie powielać na poszczególnych przedmiotach i etapach kształcenia tych samych treści.
W 1999 r. ukończyłam szkolenie „Edukacja regionalna – dziedzictwo kulturowe w regionie” zorganizowane przez Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Opolu (Zał. nr 1). Podczas 60 godzin dydaktycznych zrealizowano następującą tematykę:
Charakterystyka historyczna, przyrodnicza i społeczna Opolszczyzny jako regionu.
Kultura Śląska Opolskiego.
Rola muzeów w edukacji regionalnej.
Krajoznawstwo w edukacji regionalnej.
Metodyka edukacji regionalnej.
Samokształcenie kierowane – programy edukacji regionalnej.
Zaproponowałam więc w wrześniu 2003 r., że opracuję „Plan edukacji regionalnej” , który usystematyzowałby wiedzę o najbliższym regionie, uwzględnił potrzeby uczniów i rodziców oraz możliwości szkoły, umożliwiałby twórczą ekspresję dzieci, zaangażowałby rodziców w życie szkoły i klasy.
Zdecydowałam się na koncepcję programu interdyscyplinarnego, gdy ścieżka realizowana jest w programie integrującym treści kilku przedmiotów. Wydaje mi się, że ten model najbardziej jest adekwatny do rzeczywistości szkoły, w której pracuję. Treści ścieżki już wcześniej wchodziły w zakres treści programowych poszczególnych przedmiotów i były na nich przekazywane. Wymagały więc tylko rozszerzenia, uzupełnienia i ujęcia w ramy, tal by tworzyły przyczynowo – skutkową całość.
Prace nad tworzeniem program zaczęłam od wnikliwej lektury podstawy programowej. Dokonałam także analizy zadań szkoły, celów edukacyjnych, treści i osiągnięć ścieżki. Następnie przejrzałam dostępne na rynku programy ścieżek opracowane przez innych nauczycieli, by skorzystać z ich doświadczeń, pomysłów. Następnie przejrzałam harmonogramy tematyczne przygotowane przez nauczycieli naszej placówki, szczególnie zwróciłam uwagę na:
Język polski
Historię i społeczeństwo
Plastykę
Muzykę.
Po opracowaniu programu „Ocalić od zapomnienia dziedzictwo kultury regionalnej” zapoznałam w dniu 14. 04. 2004 r. Radę Pedagogiczną z jego celami i uzyskałam pozytywną opinię (Zał. nr 2 - 3).
Pierwszą czynnością wdrożeniową było usystematyzowanie posiadanych zbiorów dotyczących mojego najbliższego regionu: zdjęcia, pamiątki, kroniki, następnie posegregowałam je wg ważności i stworzyłam bazę danych o regionie. Przejrzałam potem archiwalne numery „Gazety Grodkowskiej” pod kątem przydatności do zajęć regionalnych, skontaktowałam się z bibliotekami w Grodkowie i skserowałam posiadane przez nie materiały – mapy, stare zdjęcia, zapiski w języku niemieckim. Przygotowałam scenariusze zajęć na temat „naszej małej Ojczyzny”, przekazałam nauczycielom – wychowawcom, by zrealizowali je podczas godzin wychowawczych (Zał. nr 4 – 5).
Tradycją biblioteki szkolnej jest przygotowywanie uczniów do konkursu wiedzy na temat gminy Grodków – „Z przeszłości i teraźniejszości Grodkowa”. Każdego roku uczniowie szkoły podstawowej i gimnazjum godnie reprezentują swoją szkołę i zdobywają wysokie lokaty (Zał. nr 6 – 9). Każdego roku konkurs organizowany jest pod innym hasłem, inne też są zadania dodatkowe. W roku szkolnym 2003/2004 uczennice klasy IV - Danuta Jadzyn i Kamila Widz napisały pod moim kierunkiem pracę „Moja miejscowość za 50 lat” (Zał. nr 10), w kolejnym roku uczennice: Karolina Karpeta i Agata Midor przygotowały ciekawostki o swojej miejscowości (Zał. nr 11).
Efekty podejmowanych działań:
Uczniowie mają świadomość wartości dziedzictwa kulturowego, domagają się wycieczek po najbliższej okolicy, historii z „ich własnego podwórka”.
Chętnie gromadzą materiały faktograficzne, które później będą wykorzystywane zajęciach.
Szczegółowe sprawozdanie z realizacji programu mieści Załącznik nr 12.
Spis załączników:
Załącznik nr 1 – Zaświadczenie ukończenia szkolenia „Edukacja regionalna – dziedzictwo kulturowe w regionie”
Załącznik nr 2 – Program realizacji ścieżki regionalnej
Załącznik nr 3 – Potwierdzenie Dyrektora szkoły oraz Rady Pedagogicznej o realizacji programu własnego „Ocalić od zapomnienia dziedzictwo kultury regionalnej”
Załącznik nr 4 – Przykładowy scenariusz zajęć z edukacji regionalnej
Załącznik nr 5 – Tematyka godzin wychowawczych uwzględniających realizację treści ścieżki regionalnej opracowana przez wychowawcę klasy – Iwonę Podhajną
Załącznik nr 6 – Zdjęcia z konkursu na temat dziejów Grodkowa
Załącznik nr 7 – 9 – Podziękowania z Miejskiej i Gminnej Biblioteki Publicznej za przygotowanie uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum do konkursów wiedzy o gminie Grodków
Załącznik nr 10 - Praca Kamili Widz oraz Danuty Jadzyn napisana na konkurs „Czy znasz dzieje Grodkowa” pt. „Moja miejscowość za 50 lat”
Załącznik nr 11 – Wiersz hrabiego Aleksandra – właściciela pałacu w Jędrzejowie napisany w hitlerowskim więzieniu z okazji Bożego Narodzenia
Załącznik nr 12 – Szczegółowe sprawozdanie z realizacji programu „Ocalić od zapomnienia dziedzictwo kultury regionalnej”
Na początku każdego roku szkolnego zespoły samokształceniowe w naszej szkole opracowują dokumentację:
Plan Pracy Wychowawczej,
Plan Profilaktyczny,
Plan Mierzenia Jakości Pracy Szkoły,
Program Rozwoju Szkoły.
Na podstawie powstałych dokumentów ogólnych nauczyciele przygotowują szczegółowe plany pracy wychowawczej w klasie, plany zajęć pozalekcyjnych, plany pracy organizacji szkolnych.
Każdego roku przygotowuję swój Plan Pracy Biblioteki, który zawiera zadania, cele, metody realizacji, sposób ewaluacji (Zał. nr 1).
Niejednokrotnie zadania główne wynikają ze specyfiki pracy w bibliotece, dbam jednak o to, by każdego roku realizować jakieś dodatkowe, wynikające z potrzeb rodziców, dzieci, nauczycieli.
Rok szkolny
Dodatkowe zadanie
Przykład realizacji zadania
2003/2004
Przybliżenie sylwetki patrona szkoły społeczności szkolnej i pozaszkolnej
Organizacja cyklu lekcji na temat Bronisława Malinowskiego
Konkurs w rocznicę urodzin olimpijczyka (Zał. nr 2 – 4)
2004/2005
Polak – uczeń – Europejczyk
Gromadzenie materiałów na temat Unii i państw członkowskich
Przygotowanie i przeprowadzenie konkursu ze znajomości tematu
2005/2006
Kultywowanie tradycji narodowej, kraju, regionu, miasta, biblioteki
Gromadzenie materiałów n/t symboli narodowych, świąt państwowych, polskich obrzędów i zwyczajów (Zał. nr 5 – 7)
Uczniowie klas IV – VI znają sylwetkę i osiągnięcia sportowe patrona szkoły –Bronisława Malinowskiego;
Opracowałam materiały na temat krajów unijnych, z których chętnie korzystają nauczyciele – wychowawcy oraz uczniowie;
Wystawki i gazetki związane z realizacją zadań są estetyczne, budzą zainteresowanie młodych czytelników;
Uczniowie chętnie angażują się w przygotowanie do konkursów, wzbogacają swoją wiedzę, pogłębiają – poprzez samodzielną lekturę lub pracę z wychowawcami – umiejętności, co bez wątpienia wpływa na jakość pracy mojej szkoły;
Godnie reprezentują barwy szkoły w środowisku lokalnym.
Załącznik nr 1 – Plan pracy biblioteki szkolnej w roku szkolnym 2005/2006
Załącznik nr 2 – Regulamin konkursu dotyczącego patrona szkoły
Załącznik nr 3 – Wiersze napisane na konkurs związany z sylwetką Bronisława Malinowskiego
Załącznik nr 4 – Protokół podsumowujący konkurs „Co wiesz o Bronisławie Malinowskim”
Załącznik nr 5 – Wykaz książek naszej biblioteki na temat zwyczajów i obrzędów naszego regionu
Załącznik nr 6 – Zdjęcie z zajęć pozalekcyjnych – tworzenie maski karnawałowej
Załącznik nr 7 - Scenariusz zajęć poświęconych symbolom narodowym
W roku szkolny 2005/2006 przeprowadziłam wśród najmłodszej grupy wiekowej (w klasach 0 – III) cykl pięciu dwugodzinnych zajęć tematycznych na temat Polski oraz czterech krajów Unii Europejskiej (Zał. nr 1 - 8).
Lp.
Klasa
Temat zajęć
pedagog107